پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢٦ - بركات و اسرار عجيب كوهها

ايجاد مانع ميان دو دريا (از آب شيرين و شور) تا با يكديگر مخلوط نشوند.

اين چهار نعمت به طرز جالبى با يكديگر ارتباط دارند. كوه‌ها مايه آرامش زمين، و سرچشمه پيدايش نهرها است، و اين نهرها هنگامى كه به درياهاى آب شور مى‌ريزند با يك حجاب نامرئى مدّت‌ها جدا مى‌مانند و مخلوط نمى‌شوند، و اين حجاب چيزى جز تفاوت درجه غلظت آب شور و شيرين نيست؛ و به تعبير ديگر تفاوت وزن مخصوص آنها سبب مى‌شود كه آب‌هاى شيرين نهرها تا مدّت زيادى در آب شور حل نشوند، و اين فايده بسيار مهمّى براى كشت و زرع مناطق ساحلى دارد، زيرا به كمك جزر و مد اين آب‌هاى شيرين به عقب رانده مى‌شوند و زمين‌هاى زيادى را زير كشت فرو مى‌برند و باغ‌هاى سرسبز و مزارع آباد به وجود مى‌آورند.

بى‌جهت نيست كه در پايان اين آيه مى‌فرمايد: «آيا معبود ديگرى با خداوند است؟!» أَإِلهٌ مَعَ اللَّهِ‌ «بلكه اكثر آنها نمى‌دانند» بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُوْنَ‌

آرى آنها از اسرار اين همه نعمت‌ها و بركات بى‌خبرند. نعمت‌هايى كه در هر گوشه و كنار جهان وجود دارد، و هريك نشانه‌اى است براى آن ذات بى‌نشان، امّا اين بى‌خبران از آن محجوب‌اند.

نهمين و دهمين آيه اشاره به بعضى ديگر از ويژگى‌ها و منافع كوه‌ها نموده است. نخست بعد از ذكر آفرينش سايه‌ها كه انسان را در مقابل گرماى سخت و سوزان آفتاب حفظ مى‌كند، به پناهگاه‌هايى اشاره مى‌فرمايد كه در كوه‌ها وجود دارد؛ مى‌فرمايد: «و از كوه‌ها براى شما پناهگاه‌هايى قرارداد» وَ جَعَلَ لَكُمْ مِنْ الْجِبالِ أَكْناناً.

«اكنان» جمع‌ «كنّ» (بر وزن جِن) به گفته مجمع‌البيان به معنى محلّى است كه انسان را در خود مى‌پوشاند. ولى بعضى آن را به معنى هر نوع پوشش ذكر كرده‌اند حتى پيراهن را براى انسان‌ «كِنّ» مى‌دانند؛ و منظور از «اكنان جبال» همان غارها و شكاف‌هايى است كه انسان مى‌تواند از آنها به عنوان پناهگاه براى خود