پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٣ - نظام عجيب شب و روز

زيبائى نشان داده شده است؛ مى‌فرمايد: تو اى پيامبر به آنها بگو اگر خداوند شب را تا قيامت جاودانى مى‌كرد، آيا كسى جز او مى‌توانست نور و روشنائى براى شما بياورد تا از فوائد و بركات آن بهره‌مند شويد؟

يا اگر خداوند روز را جاودانى مى‌ساخت، آيا كسى جز او بود كه براى شما تاريكى شب بيافريند كه مايه آرامش شما باشد؟

اين خداوند است كه با رحمت‌اش نظام شب و روز و ظلمت و نور را مقرّر داشت تا هم از آرامش لازم بهره‌مند شويد، و هم فعاليّت زندگى براى بهره‌گيرى از فضل پروردگار داشته باشيد؛ تا اين نعمت‌هاى بزرگ حسّ شكرگزارى شما را برانگيزد و به سراغ خالق آنها برويد.

جالب اينكه در ذيل يك آيه مى‌گويد: أفَلا تَسْمَعُوْنَ‌ «آيا نمى‌شنويد» و در ذيل آيه ديگر مى‌گويد: أفَلا تُبْصِرُوْنَ‌ «آيا نمى‌بينيد»

اين تعبيرات شايد اشاره به آن باشد كه در اين نظام دقيق شب و روز، هم دلائلى حسّى وجود دارد كه با چشم بايد ديده شود، و هم دلائل نقلى كه بايد با گوش شنيده شود؛ اين نيز قابل دقت است كه در مورد جاودانگى شب، «آيا نمى‌شنويد» مى‌گويد و در مورد جاودانگى روز «آيا نمى‌بينيد»، چرا كه در تاريكى معمولًا گوش كار مى‌كند و در روشنائى بيشتر چشم.

اهميّت موضوع شب و روز تا آن حد است كه قرآن در آيات متعدّدى به اين دو سوگند ياد مى‌كند از جمله در يازدهمين قسمت از آيات مورد بحث مى‌گويد: «سوگند به شب هنگامى كه همه جا را بپوشاند و سوگند به روز هنگامى كه جلوه‌گر شود (و نور حيات‌بخش آن زنگ بيدار باش را در جهان حيات همراه انواع بركات به صدا در مى‌آورد) وَاللَّيْلِ اذا يَغْشى‌ وَ النَّهارِ اذا تَجَلّى‌.

همين معنى در جاى ديگر به تعبير ديگرى آمده است؛ مى‌فرمايد: وَاللَّيْلِ اذا أدْبَرَ وَ الصُّبْحِ اذا أَسْفَرَ: «سوگند به شب هنگامى كه پشت كند (و رو به سوى‌