پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٢ - بلند آسمان، آيت حق بود!

روز ببينند.

جالب اينكه در حديث معروفى كه در بسيارى از تفاسير در ذيل آيه آمده است، مى‌خوانيم: شبى از شب‌ها پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم در منزل عايشه به استراحت پرداخت، هنوز بدنش آرام نگرفته بود، كه از جا برخاست لباس پوشيد و وضو گرفت و مشغول نماز شد، و آنقدر در نماز در آن حال جذبه معنوى اشك ريخت كه قسمت جلو لباسش‌تر شد. بعد سر به سجده نهاد، و چندان گريست كه زمين از اشك چشمش مرطوب گشت، و همچنان تا طلوع صبح منقلب و گريان بود. هنگامى كه بلال مؤذّن مخصوص پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم او را به نماز صبح خواند، حضرت را گريان ديد؛ عرض كرد: اى رسول خدا! چرا گريه مى‌كنى در حالى كه مشمول لطف و عفو خدا هستى؟

فرمود: آيا من بنده شاكر خدا نباشم؟ چرا نگريم؟ در حالى كه در اين شب آيات تكان‌دهنده‌اى بر من نازل شد. سپس آيه فوق از سوره آل‌عمران و چهار آيه پشت سر آن را تلاوت فرمود، و در پايان افزود: «وَيْلٌ لِمَنْ قَرَأَها وَلَمْ يَتَفَكَّرْ فِيْها»: «واى به حال آن كس كه آنها را بخواند و در آنها انديشه نكند.» [١]

درست است كه هركس از مشاهده آسمان‌ها و اجرام سماوى به آياتى از حق پى مى‌برد؛ ولى صاحبان مغزها و انديشه‌هاى ژرف بهره‌اى فراتر از اينها مى‌برند. آنها در جاى جاى آسمان آثار قدرت خدا را مى‌بينند؛ و پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم هم در آفرينش هر منظومه، هر كهكشان و در حركات منظّم و عجيب آنها اسرارى مى‌خواند كه غير اولى الالباب نمى‌خوانند.

جالب اينكه در آيه دوّم به جاى‌ «اولوا اْلألْبابِ»، «قَوْمٌ يَعْقِلُوْنَ» (جمعيّتى كه تعقّل مى‌كنند) و در آيه سوّم‌ «عالِمين» (دانشمندان) و در آيه چهارم و پنجم‌ «مؤمنين» ذكر شده است.

در حقيقت همين گونه است كه هريك از صفات فوق (انديشه‌هاى‌

[١]. تفسير ابوالفتوح رازى، جلد ٣، صفحه ٢٨٤، تفسير فخررازى، جلد ٩، صفحه ١٣٤، و تفسير روح المعانى، جلد ٤، صفحه ١٤٠، و تفسير قرطبى، جلد ٣، صفحه ١٥٥٢ و تفاسير ديگر.