پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤٦ - هدايت فطرى و غريزى در علم روز

٨- درباره كبوتران نامه بر و مسأله بازگشت اسرارآميز آنها به سوى لانه، (دروشر) در كتاب خود چنين مى‌نويسد:

«اگر آنها را در جعبه‌هاى سربسته و تاريك صدها كيلومتر از لانه‌هايشان دور كنيم، و هنگام طى اين مسافت راه‌هاى پر پيچ و خمى را طى نمائيم به محض اينكه آنها را از جعبه بيرون آوريم، مدّت ده تا بيست ثانيه خورشيد را نگاه كرده، بعد مستقيماً به سوى لانه خود پرواز مى‌كنند. اين موضوع به وسيله آزمايش‌هاى متعدّد توسط دانشمند معروفى بنام دكتر كرامر، ثابت شده است ...

مى‌توان روش كار او را بدين طريق تشريح نمود كه مثلًا يك كبوتر شهر هامبورگ مى‌داند كه خورشيد در فلان ساعت روز در كدام محل قرار دارد. مثلًا اگر او را به «برم» ببرند حيوان مى‌فهمد خورشيد در آنجا نيم درجه شمالى‌تر و ٢٥/ ١ درجه شرقى‌تر قرار دارد، پس براى اينكه به لانه خود در هامبورگ برگردد بايد با در نظر گرفتن خورشيد در شهر هامبورگ در آن واحد به سوى شمال و شرق پرواز كند ...

ولى معلوم نيست هنگامى كه هوا ابر است، و خورشيد پديدار نيست، چگونه آنها راه خود را تشخيص مى‌دهند؟ تجربه نشان داده كه بيشتر آنها بدون قطب نماى خورشيدى راه خويش را پيدا مى‌كنند». [١]

به فرض كه اين پرندگان از قطب نماى خورشيدى استفاده كنند؛ مسلّماً تعيين زاويه‌ها آن هم زاويه‌هاى بسيار كوچك بدون استفاده از آلت نقاله و زاويه ياب امكان‌پذير نيست. اينها مسائلى است كه جز در سايه هدايت تكوينى الهى قابل تفسير نمى‌باشد.

اينها و صدها نوع مانند آن گواه زنده‌اى است كه در پشت اين دستگاه طبيعت، علم و قدرت بى‌پايانى است كه هر موجودى را در مسير زندگى خود

[١]. حواس اسرارآميز حيوانات، صفحه ١٨٣.