پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٤ - روح اعجوبه عالم خلقت

«نَفْس» به گفته راغب در مفردات به معنى روح است، و گاه به معنى ذات شى‌ء مى‌آيد، و «نَفَس» (بر وزن قفس) به معنى هوائى است كه از طريق دهان در بدن انسان داخل يا خارج مى‌شود.

اين واژه‌ «نَفْس» بر خون نيز اطلاق شده، چرا كه اگر خون از بدن انسان به مقدار زيادى بيرون رود روح از او جدا مى‌شود؛ و گاه اين واژه به تمام وجود انسان نيز اطلاق مى‌گردد.

به هر حال يكى از معانى معروف‌ «نفس» همان روح است كه در قرآن مجيد مراتبى براى آن ذكر شده:

١- «نَفْس امّارة» كه انسان را به بدى‌ها فرمان مى‌دهد: انَّ النَّفْسَ لَامّارَةٌ بِالسُّوءِ [١]

٢- «نفس لَوّامة» كه گاه مرتكب گناهى شده و پشيمان مى‌گردد و خويشتن را سرزنش مى‌كند وَ لا اقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوامَةِ [٢]

٣- «نفس مطمئنة» نفسى كه به مرحله آرامش و اطمينان رسيده، و كاملًا مطيع فرمان خدا و مشمول عنايات او است: يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِى الى‌ رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً [٣]

تفسير و جمع‌بندى‌

روح اعجوبه عالم خلقت‌

در نخستين آيه مورد بحث سوگند به روح آدمى و خالق روح خورده شده است.

همان خداوندى كه روح را آفريد و قواى روحى انسان را تنظيم كرد، از

[١]. سوره يوسف، آيه ٥٣.

[٢]. سوره قيامت، آيه ٢.

[٣]. سوره فجر، آيه ٢٧.