معارف قرآن - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٧٥ - وساطت در تدبير
عين همين مسأله در مورد شفاعت هم هست. قبلا هم اشاره كرديم كه مشركان مكه معتقد بودند: ملائكه ـ العياذ بالله ـ دختران خدا هستند و خدا روى حرفِ آنها خيلى حساب مىكند و هرچه آنها بخواهند به گردن خدا مىگذارند ولو بر خلاف ارادهى خدا باشد و مىگفتند ما اين ملائكه را پرستش مىكنيم و چون خودشان را نمىبينم، مجسمههايشان را مىسازيم، لذا بتهايى را مىساختند و پرستش مىكردند تا باعث بشود كه ارواح اين بتها [كه همان دختران خدا هستند]، به اين پرستشگران نظر عنايتى پيدا كنند و پيش خدا شفاعت كنند تا حتماً آنها را مورد رحمت قرار بدهد! وقتى از آنها سؤال مىشد كه چرا اين بتها را مىپرستيد، مىگفتند:
زمر / ٣: «ما نَعْبُدُهُم اِلاّ لِيُقَرِّبُونا اِلَى اللهِ زُلْفى».
اينها را مىپرستيم تا ما را به خدا نزديك كنند و گاهى مىگفتند:
يونس / ١٨: «هؤلاءِ شُفَعاؤنا عِنْدَاللهِ».
يعنى اينها شفيعان ما پيش خدا هستند. اين مسأله باعث شده است كه «وهابيها» و كسان ديگرى امثال آنها در پارهاى از موارد، معتقدان به شفاعت را مشرك بشناسند. البته سردمدار فرقههاى وهابيّت معتقد است كه؛ شفاعت براى پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله) در روز قيامت هست، اما شفاعت ديگران، از جمله ائمهى شيعه سلام الله عليهم را مخصوصاً اگر گسترش پيدا كند، به طوريكه شامل امور دنيوى هم بشود شرك مىدانند. بعضى كاسههاى از آش داغتر پيدا مىشوند كه مىگويند: مطلق شفاعت دروغ است و شفاعت يعنى رهبرى كردن و راه را نشان دادن و آموزش دادن و بيش از اين نيست. اينها ديگر از وهابيّت هم جلو افتادهاند، اينها مىگويند كه شفاعت شرك است و همان اعتقاديست كه بتپرستها نسبت به بتها داشتند، جواب اين است كه در خود قرآن تصريح شده است به اينكه شفاعت براى ملائكه و انبياء و اولياء خدا هست ولى از يك سو بإذن الله است و از طرف ديگر شامل اشخاصى مىشود كه داراى ضوابط خاصى باشند و بى ضابطه نيست، از قبيل پارتى بازى و بى اساس نيست بلكه خود اين، يكى از قانونهاى الهىاست كه در جاى خود توضيحات بيشترى دربارهى آن خواهيم داد. قرآن مىفرمايد:
بقره / ٢٥٥: «مَنْ ذَالَّذى يَشْفَعُ عِنْدَهُ اِلاّ بِإِذْنِه».
كيست كه نزد خدا شفاعت كند مگر به اذن او؟ پس آنچه را نفى مىكند شفاعت استقلالى ست، يعنى كسى (همانطور كه مشركان قائل بودند) بخواهد ارادهى خودش را بر خدا تحميل كند و بگويد تو مىخواهى اين فرد را ببرى جهنم ولى من مىگويم به خاطر اينكه ما با هم