معارف قرآن - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٧٤ - وساطت در تدبير

است كه در شؤون مردم دخالت و در امورشان تدبير و امر و نهى كنند و بر مردم هم واجب باشد آنها را اطاعت كنند؛ چنين اعتقادى به هيچ وجه شرك نيست.

در قرآن به اين مطالب تصريح شده است:

نازعات / ٥: «فَالْمُدَبِّراتِ اَمْراً».

با اينكه تدبير را مخصوص خدا مى‌داند؛ و در يك جا مى‌فرمايد:

اعراف / ٥٤: «اَلا لَهُ الْخَلقُ وَالاَْمْرُ».

هم آفرينش و هم تدبير جهان مخصوص الله است. و در جاى ديگر مى‌فرمايد:

سجده / ٥: «يُدَبِّرُ الاْمْرَ مِنَ السَّماءَ اِلَى الاْرْضِ».

اوست كه تدبير مى‌كند امر جهان را، ولى در همان حال مى‌فرمايد: «فَالْمُدَبِّراتِ اَمْراً» اين مدبرات هركس باشند (اكثر مفسران معتقدند كه اينها فرشتگان هستند). به هر حال، كسانى هستند كه تدبيرهايى مى‌كنند باذن الله و اين تدبيرها مورد قبول قرآن است.

قرآن مى‌فرمايد از پيغمبران اطاعت كنيد:

مائده / ٩٢: «وَ اَطيعُوا اللهَ وَ اَطيعُو الرَّسُولَ».

بلكه بالاتر نه تنها از پيامبر كه از جانشينان معصوم پيامبر هم بايد اطاعت كنيد.

نساء / ٥٩: «اَطيعُوا اللهَ وَ اَطيعُو الرَّسُولَ وَ اُولِى الاْمْرِ مِنْكُمْ».

كه بر حسب تفسيرى كه از پيامبراكرم(صلى الله عليه وآله) نقل شده اين «اولى الامر» دوازده امام معصوم(عليه السلام) هستند و البته اطاعت پيغمبر و اولى الامر شامل اطاعت كسانى مى‌شود كه از طرف پيامبر يا امام به طور عمومى و يا به طور خصوصى نصب مى‌شوند. وقتى پيامبر براى منطقه‌اى يا ناحيه‌اى يك والى بفرستد، اطاعت كسى كه از طرف پيامبر براى ولايت منطقه‌اى نصب شده براى مردم لازم است؛ اين اطاعت پيامبر است. همينطور است اطاعت ولى فقيه كه از طرف امام زمان (عج) براى رسيدگى امور مردم در زمان غيبت تغيين شده و اين هم در واقع اطاعت امام زمان است كه اطاعت امام زمان هم اطاعت خداست... «وَ اِنَّهُمْ حُجَّتى عَلَيْكُمْ وَ اَنَا حُجَّتُ اللهِ...»[١] پس اعتقاد به ولايت تشريعى براى پيغمبر و امام و براى منصوبان پيغمبر و امام و از جمله فقهاى عظام در زمان غيبت ولى عصر(عج) نه تنها منافاتى با توحيد ندارد بلكه از شؤون توحيد است. يعنى اطاعت خدا، شامل اطاعت رسول خدا هم مى‌شود؛ چون او فرموده است كه از رسول اطاعت كنيد و همين طور تا برسد به فقهاء.