معارف قرآن - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٧٦ - ١٠ ـ حيوانات روى زمين
مگر نديدهاند پرندگان را كه در آسمان، زير فرمانند و جز الله هيچ چيز آنان را نگاه نمىدارد. همانا در اين نشانههايى است براى كسانى كه ايمان دارند.
ممكن است اين آيه ايهام داشته باشد كه حفظ پرندگان در جوّ، تنها وابسته به ارادهى خداست و اسباب مادّى در آن هيچگونه دخالت ندارد. امّا در قرآن، چنين است كه آنجايى هم كه صددرصد، اسباب مادّى عادى در كار است؛ خداوند به خود نسبت مىدهد. پس اين كه مىفرمايد «خدا آنها را حفظ مىكند» بدين معنا نيست كه اسباب مادّى در ميان نيست بلكه اثر نكردن جاذبهى زمين بر آنها؛ براساس قوانين علمى خاصّى است( كه كتب مربوط مضبوط است) ولى بهرحال، كيست كه اين قدرت را به آنها داده است؟ و چه كسى اين قوانين را در مورد پرواز آنان؛ به وجود آورده است؟ آيا پرنده خود براى خويش انديشيده و كيسههاى هوا در بدن خويش به وجود آورده و بالها را به گونهاى شكل داده است كه بر جريان هوا در جوّ سوار بماند؟
ملك/١٩:«أَوَلَمْ يَرَوْا إِلَىالطَّيْرِ فَوْقَهُمْ صافّات وَيَقْبِضْنَ مايُمْسِكُهُنَّإِلاَّالرَّحْمنُ إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْءبَصِير».
آيا ننگريستهاند به پرندگان بالاى سرشان، در حال گشودن و بستن پر؛ هيچ چيز جز خداى مهربان با حفظ نمىكند و نگاه نمىدارد؛ او به هر چيز بيناست.
١٠ ـ حيوانات روى زمين
نور / ٤٥: «وَاللهُ خَلَقَ كُلَّ دَابَّة مِنْ ماء فَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى بَطْنِهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى رِجْلَيْنِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى أَرْبَع يَخْلُقُ اللهُ ما يَشاءُ إِنَّ اللهَ عَلى كُلِّ شَيْء قَدِير».
خدا هر جنبندهاى را از آب آفريد؛ برخى از آنان بر شكم مىخزند و برخى روى دو پا راه مىروند و بعضى روى چهار پا، خدا بر هر چيز تواناست.
برخى از طرفداران فرضيّهتكامل خواستهاند اين آيه را به عنوان تأييد آن فرضيّه به كار برند [زيرا علاوه بر آنكه به منشأ آبى حيوانات اشاره دارد]؛ نخست از خزندگان و سپس دو پايان و بعد از چهار پايان، گفتگو مىكند.
ما مىگوييم كه اوّلاً: معلوم نيست اين ترتيب زمانى باشد.
ثانياً: تبديل حيوان دو پا به چهار پا، بنابر فرضيّهى تكامل نيز، غير قابل قبول است.
انسان از حيواناتى است كه روى دو پا راه مىرود؛ آيا اوّل حيوانات دو پا بودهاند و بعد چهار پايان به وجود آمدهاند؟ نيز دليلى نداريم كه انسان مشمول آيه «وَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى رِجْلَيْن» نيست.