روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٩٩ - روزشمار جنگ شنبه ٢ فروردین ١٣٥٩ ٥ جمادی الاولی ١٤٠٠ ٢٢ مارس ١٩٨٠
بی تابی از او پرسید: "یعنی شما میل دارید در حالی که گروگان ها در زندان باقی می مانند، ما تا آخر سال بنشینیم و منتظر باشیم؟" من نکته ای را بیان کردم که کارتر با آن موافقت کرد. آن نکته این بود که اگر متحدانمان متقاعد شوند که ما در حال طرح کردن نوعی اقدام نظامی هستیم، شانس پیوستن آنان به ما، احتمالاً افزایش پیدا خواهد کرد.»[١]
سایروس ونس در این باره چنین می گوید: «من مخالفت خود را با استفاده از نیروی نظامی، از جمله محاصرة دریایی و مین گذاری بنادر ایران، تا زمانی که به گروگان ها آسیبی نرسیده یا در معرض خطر جدی نیستند، اعلام داشتم. من در تشریح نظریات خود گفتم که دست زدن به عملیات نظامی در ایران، علاوه بر این که جان گروگان ها را به خطر خواهد انداخت، ممکن است منافع ما در منطقه خلیج فارس را هم به خطر بیندازد و ایران را به بلوک شوروی سوق دهد. من اضافه کردم که به فرض این که ایران برای مقابله با ما به شوروی متوسل نشود، آیت الله خمینی این قدرت را دارد که با تهییج پیرامون خود، و بهره گیری از حس شهادت طلبی شیعیان، جنگ مقدسی علیه ما راه بیندازد و چه بسا که از عملیات نظامی امریکا، برای متحد ساختن جهان اسلام علیه غرب استقبال نماید.»[٢]
به این ترتیب، در این جلسه دربارة راه حل نظامی که موافقان و مخالفانی در جلسه داشت، تصمیم قطعی و نهایی گرفته نشد اما منتفی نیز نگردید؛ بلکه در راه جدی تر شدن آن، گامی هم برداشته شد.[٣] برژینسکی در گزارش خود از جلسة امروز، این مطلب را چنین بازگو می کند: «رئیس جمهوری به گزارش کامل پیرامون مأموریت نجات گوش داد و سپس اعزام گروه شناسایی را به ایران تأیید نمود. بنابراین، در حالی که تصمیم نهایی هنوز به روشنی اتخاذ نشده بود، بررسی راه حل نجات گروگان ها شکل جدی تر به خود می گرفت.»[٤]
در این جلسه، در حالی که دربارة برداشتن نخستین گام های مربوط به طرح حملة نظامی (اعزام نیروهای شناسایی) تصمیم گیری شد، به موازات آن، در زمینة تشدید اقدامات امریکا بر ضد ایران در جنبه های دیگر نیز تصمیماتی اتخاذ و پیگیری شد و برخی اقدام ها آغاز گردید. در این باره ونس، وزیر خارجه از جلسة امروز چنین گزارش می دهد: «پرزیدنت کارتر دستور داد که مقدمات یک رشته اقدامات جدی را علیه ایران فراهم کنیم. دستورات رئیس جمهوری شامل اقدامات اجرایی در جهت مجازات های اقتصادی و تحریم بازرگانی ایران، دعاوی مالی علیه ایران، اخراج باقی ماندة دیپلمات های ایرانی از امریکا و قطع روابط سیاسی با ایران بود. کارتر از من خواست که پیامی به عنوان رهبران کشورهای متحد امریکا تهیه کنم و ضمن این پیام، از آنها بخواهیم که روابط سیاسی خود را با ایران قطع کنند و
[١] برژینسکی، اسرار سقوط شاه و گروگان گیری، ترجمة حمید احمدی (بی جا - نراقی، ١٣٦٢) ص ١٦٦ تا ١٧١.
[٢] سایروس ونس و زبیگنیو برژینسکی، توطئه در ایران، ترجمه محمود مشرقی (انتشارات هفته، ١٣٦٢) ص ٨٩ و ٩٠.
[٣] ضمیمه دارد؛ ضمیمه گزارش ١٤: گزارشی از سابقه و روند تصمیم گیری درباره حمله نظامی امریکا به ایران، در یادداشت های برژینسکی. ص١٠٧
[٤] مأخذ ١.