روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٨٧٨ - روزشمار جنگ یکشنه ٢٤ فروردین ١٣٥٩٢٧ جمادی الاولی ١٤٠٠ ١٣ آوریل ١٩٨٠
عرض آیت الله العظمی منتظری رسید، ایشان در میان بهت و ناباوری، بسیار متأثر شده اند و حالت تشنجی به ایشان دست داده است.»[١]
٥٢٣
خبرگزاری پارس دربارة رانده شدگان عراق گزارش داد: گروهی از علما و روحانیون حوزة علمیة نجف و خانواده ها شان، در بین معاودین هستند؛ از جمله: آیت الله حاج سید محمدرضا اشکوری، آیت الله حاج سید محمد شاهرودی، آیت الله سیبویه، حجت الاسلام سید علی شاهرودی، حجت الاسلام شیخ باقر غروی و آیت الله حاج شیخ علی اصغر شاهرودی که بیش از ٩٠ سال سن دارد. همچنین اعضای خانوادة جواهری با نواده های مرحوم صاحب جواهر نیز جزء این عده هستند. از سوی دیگر، تاکنون نمایندگانی از جانب مراجع عظام و حوزه های علمیة مشهد و قم و روحانیون، بازاریان تهران، و کمیتة امداد، برای رسیدگی به وضع رانده شدگان ایرانی راهی منطقة قصرشیرین و کرمانشاه شده اند.[٢]
در این حال اظهارات رانده شدگان که مشخص نیست تحت تأثیر فشارهای شدید وارد شده از جانب مأموران بعثی، تا چه حد با دقت همراه است، قابل توجه می باشد. بنابر آنچه در کیهان امروز درج شد، یکی از بازرگانان اخراجی از بصره گفت: عمال حکومت بعث عراق، ١٣ نفر از اعضای خانوادة "سمیر میرغلام" را - که با انفجار بمب، معاون نخست وزیر عراق را مجروح کرده بود - در مقابل منزلش بدون محاکمه اعدام کردند.[٣]
دربارة موضوع رانده شدگان، گزارش خبرنگار اعزامی کیهان، مندرج در شمارة امروز این روزنامه حاکی است: «تاکتیک بعثی ها در اخراج شیعیان و ایرانیان مقیم عراق، مبتنی بر یک جنگ روانی و فرسایشی است. ... این بار رانده شدگان، مختصر اثاثیه ای از قبیل وسایل خواب، چراغ خوراک پزی و ظرف آبی با خود به همراه داشتند. رانده شدگان که به مرز ایران و عراق رسیده بودند، نقل می کردند که بعثی ها دیگر ایرانیان را شبانه حرکت نمی دهند، بلکه از اولین ساعات شب تا حداکثر سه ساعت بعد از نیمه شب، خانة ایرانیان مقیم عراق و شیعیان عراقی را که شناسایی کرده اند مورد حمله قرار داده و پس از شکار شیعیان، آنها را به پاسگاه های ژاندارمری یا پلیس می برند و پس از بازجویی مفصل، بیش تر، سرپرست خانواده یا فرزند بزرگ خانواده را زندانی کرده و بقیه را که شامل زنان و کودکان است، سوار کمپرسی یا کامیون - که خودشان "صلاح الدین" می نامند - می کنند و به مرز ایران و عراق روانه می سازند.»
همچنین به نوشته کیهان، حجت الاسلام محمد علی شیرازی فرزند آیت الله سید عبدالله شیرازی که از طرف وی به منطقه اعزام شده است، در مصاحبه ای گفت: حکومت بعث عراق علاوه بر علما و مراجع تقلید، ١١٠٠نفر از عمده ترین بازرگانان و تجار ایرانی را به اتاق بازرگانی فراخوانده است و با نیرنگی غیرانسانی، آنها را که صاحبان سرمایه و دارندگان کارخانه های متعدد هستند تحویل عوامل امنیتی داده و راهی مرز کرده است.[٤]
[١] سند شماره ٢٨٧١٥٨ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ٠٧ - ر٢، به ف ١٩، ٠٧ - ر٢، ٢٣/٢/١٣٥٩.
[٢] سند شماره ٢٨٧٢٥٧ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ٠٧ - ر٢ به ف ١٩، ٠٧ - ر٢، ٢٣/٢/١٣٥٩.
[٣] سند شماره ٠٣٣٩٢٥ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ:از ژاندارمری ج.ا.ا.(ر٢)، به دفتر ریاست جمهوری اسلامی ایران.
[٤] سند شماره ٠٣٣٩١٨ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ژاجا - ر٢ - دایره اطلاعات، به: دفتر ریاست جمهوری اسلامی ایران، ٣١/١/١٣٥٩.