روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٨٧٧ - روزشمار جنگ یکشنه ٢٤ فروردین ١٣٥٩٢٧ جمادی الاولی ١٤٠٠ ١٣ آوریل ١٩٨٠
آیت الله صدر و فهرستی از آثار علمی وی، در همین شماره به چاپ رسانده است. در گزارش های مزبور، مهم ترین بازتاب ها مربوط به بازتاب این خبر در خود عراق است. گزارش هایی که در روزنامه درج شده است، حاکی از اعتراضات بسیار وسیع به شدت خشونت بار است و نشان می دهد که جنبشی عظیم بر پا شده است؛ تا حدی که رژیم بعث عراق نگران آیندة خود گردیده است.[١]-[٢]
به این ترتیب، مجموعة گزارش های مندرج در روزنامة صبح، دربارة احتمال خطر هشدار می داد؛ امّا روزنامة عصر، روزنامة انقلاب اسلامی، از شهادت آیت الله صدر خبر داد. البته خبر این روزنامه هم هنوز با تردیدهایی همراه بود[٣]^ و امیدواری هرچند کم رنگی را در مورد زنده بودن وی، باقی می گذاشت. تیتر درشت روزنامة مزبور، این عبارت بود: "آیت الله سیدمحمدباقر صدر به شهادت رسید." البته در کنار این عنوان درشت، عبارت "به احتمال قریب به یقین" به چشم می خورد[٤] متن کامل خبر که حاکی از اهمیت خبر و نحوة انعکاس آن در ایران است، به این شرح است:
«طبق گزارشات رسیده، آیت الله صدر به اتفاق خواهرشان، در غروب روز چهارشنبه ٢٠/١/١٣٥٩، توسط رژیم فاشیست بعث عراق به شهادت رسیدند و جسدشان از بغداد به نجف منتقل شد و در نجف به خاک سپرده شد. براساس گزارش خبرنگار ما در قم که مقارن ظهر امروز به دست ما رسید، شیخ حسن ابراهیمی نمایندة حضرت آیت الله منتظری ضمن تأیید این خبر گفت شب گذشته حجت الاسلام سید محمدتقی طباطبایی که یکی از علمای طراز اول عراق می باشند، طی تماس تلفنی با دفتر آیت الله منتظری، این خبر را اطلاع دادند. حجت الاسلام ابراهیمی افزودند به دنبال انتشار این خبر با چند تن از علمای عراق تماس گرفته شد که تمامی آنها اظهار داشتند این خبر از یکی از خبرگزاری های خلیج فارس نیز نقل شده و نیز طی تماس هایی که با کشورهای خلیج فارس پیرامون این حادثه داشته ایم، همة آنان تأیید کردند که رادیو دبی به نقل از اخبار رسیده از لندن، این خبر را پخش کرده است. ضمناً به نقل از یکی از طلاب لبنانی گزارش رسیده است که جنازة مجاهد شهید، حضرت آیت الله سید محمدباقر صدر، در نجف اشرف دفن گردیده و بنابر وسعت انتشار خبر و اهمیت فراوان آن، همه را در بهت و حیرت فرو برده است. وی افزود: ما منتظریم تا هرچه زودتر اخبار صحیح و دقیق تری به دستمان برسد. وی اضافه کرد وقتی این خبر از قول سید محمدتقی طباطبایی به
[١] ضمیمه دارد؛ ضمیمه گزارش ٥٢٢: اظهارات و اعتراضات در قم و لبنان و نیز وضعیت داخلی عراق پس از انتشار خبر دستگیری آیت الله صدر، به روایت روزنامة جمهوری اسلامی. ص٩١١
[٢] سند شماره ١٨٩٩٣٧ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی دشت آزادگان قسمت تحقیقات و اطلاعات، به واحد تحقیقات و اطلاعات سپاه پاسداران اهواز، ١/٢/١٣٥٩، ص١.
[٣] ^ این تردیدها که ناشی از نوع برنامه ریزی ماهرانة رژیم عراق در اطلاع رسانی خبرهای مربوط به شهادت آیت الله صدر بود، چند روز ادامه یافت و بررسی اساسی خبر، خود به خود نوعی زمینه سازی، بدون واکنش قطعی، فراهم آورد؛ در حالی که بعدها خبر شهادت آیت الله صدر و خواهرش در روز ٢٠/١/١٣٥٩ قطعی شد.
[٤] سند شماره ٠٦٣١٣٨ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از ژاجا، رکن٣ - مرکز فرماندهی به دفتر ریاست جمهوری، ٣١/١/١٣٥٩.