دوشنبه، پس از پخش اظهارات امام مبنی بر عدم ضرورت انتقال گروگان ها به دولت، در واشنگتن شایع شده بود که کارتر پس از نیمه تمام گذاشتن تعطیلات عید پاک خود و بازگشت به کاخ سفید، احتمالاً قطع روابط دو کشور را اعلام خواهد کرد.

اظهارات علی اصغر آگاه، کاردار سفارت، حاکی است که پیش ازظهر امروز نمایندگان سیاسی ایران به وزارت خارجة امریکا فراخوانده شدند و او و مشاور سفارت، محمدحسین لواسانی، ساعت ٢:٣٥ در وزارت خارجه مورد استقبال "هنری پرس" قرار گرفتند که رئیس قسمت ایران در وزارت خارجة امریکا بود و قرار شد با همراهی او، با وارن کریستوفر معاون وزیر خارجة امریکا ملاقات کنند. قبل از دیدار نمایندگان ایران با معاون وزیر خارجه، هنری پرس در زمینة عدم انتقال گروگان ها به دولت اسلامی، از نمایندگان ایران گلایه کرد. در این هنگام صدای تظاهرکنندگان ایرانی که همراه با مسلمانان ممالک اسلامی دیگر، برای ورود سادات به واشنگتن اجتماع کرده بودند، در داخل اتاق شنیده می شد. رئیس قسمت ایران در این هنگام خطاب به نمایندگان ایران در امریکا گفت: چرا این ها برای درس خواندن به ایران بر نمی گردند؟ به او پاسخ داده شد که اگر اموال ایران به تاراج نمی رفت، به مقدار کافی برای آنها دانشگاه ساخته می شد. در این جا به نمایندگان ایران گفته شد: می بینید چقدر خوب با دانشجویان شما رفتار می شود. پاسخ داده شد: مگر کشیش های امریکایی وضعیت خوب گروگان ها را در تهران اعلام نکردند.

بر اساس اظهارات کاردار سفارت ایران، در این حال به نمایندگان ایران اهانت شد که در مقابل به آنها گفته شد: اهانت شما توهین به انقلاب است و شما متأسفانه در دقایق آخر هم هنوز نمی دانید زمان عوض شده است و اینک دیگر زمان شاه مخلوع نیست تا هر کاری که می خواهید، انجام دهید. با این وضعیت، نمایندگان ایران وزارت خارجة امریکا را ترک می کنند و اعلام می دارند ما دیگر این جا کاری نداریم. اگر پیامی برای ما دارید آن را در سفارت به ما تسلیم کنید؛ ما مطابق درخواست شما عمل خواهیم کرد.

آگاه گفت: مقامات وزارت خارجه در راهروهای ساختمان و در داخل آسانسور سعی می کردند تا مانع خروج ما شوند؛ اما ما وزارت خارجه را ترک کردیم. علی اصغر آگاه، جریان واقعه را در دو مصاحبة کوتاه در جلسه ای در وزارت امورخارجة امریکا و در سفارت ایران، به اطلاع خبرنگاران امریکایی رساند. ساعتی بعد از بازگشت کاردار سفارت ایران، تصمیم دولت امریکا مبنی بر قطع روابط دو کشور و خروج دیپلمات های ایرانی از امریکا در مدت ٣٦ ساعت، به مقامات سفارت ایران ابلاغ شد.[١]

ضمیمة گزارش ٣٣٢: بررسی سوابق مسئله گروگان ها در تحلیل حزب توده

یادآوری می شود که در این تحلیل، حزب توده مروری بر سوابق مسئله نیز کرده است و آن را با یک پیشنهاد رادیکال و یک نتیجه گیری خوش بینانه و بلکه تحریک کننده، همراه نموده است که در این ضمیمه ذکر می شود.

«امریکا برای رهایی "گروگان ها"، به انواع وسایل ممکن متوسل می شود و به هر تشبثی دست می زند؛ از طرح مسئله در شورای امنیت سازمان ملل متحد و در دادگاه لاهه گرفته - که مؤثر واقع نشد - تا طرح تحریم اقتصادی که با وتو از طرف اتحاد شوروی، ممکن نگردید و یا تهدید به تهاجم نظامی که برای خود امریکا بازی با آتش است. کمیسیون تحقیق که از طرف کورت والدهایم تشکیل یافت نیز به همین منظور بود. این کمیسیون را که والدهایم "کمیسیون تحقیق بین المللی" نامید، امریکایی ها آن را "کمیسیون تحقیق برای آزادی گروگان ها" نام گذاری کردند. در ایران نام آن را "کمیسیون تحقیق دربارة جنایات شاه مخلوع و امریکا" نهادند. ... در عمل، ثابت شد که وظیفه و مأموریت این کمیسیون - که والدهایم با توافق، و بیش تر از توافق، به دستور دولت امریکا تشکیل داد - یافتن راهی برای رهایی گروگان ها بود.

پس از این که "کمیسیون تحقیق" به دلیل هوشمندی سیاسی و قاطعیت امام در مبارزه با "شیطان بزرگ"، در اجرای مأموریت خود توفیق نیافت، امریکا به "نیرنگ شیطانی" پیام کارتر به امام و همراه با

[١] مأخذ ١.