روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٤١٨ - روزشمار جنگ چهارشنبه ١٣ فروردین ١٣٥٩١٦ جمادی الاولی ١٤٠٠ ٢ آوریل ١٩٨٠
تا دربارة خصلت اشارة بنی صدر تبادل نظر شود و همچنین در مورد چگونگی پاسخ با اشارة ایالات متحدة امریکا نیز تصمیم گرفته شود.
و اما عامل [جنبة] دوم که در خور توجه است آن است که در کنار قسمت قابل رؤیت این دیالوگ، یعنی نطقی که در معرض عموم ایراد شد، یک قسمت نامرئی نیز وجود دارد. یکی از منابع موثق کاخ سفید، با اعتماد خاطرنشان ساخت که کارتر از تهران تضمین هایی به طور خصوصی دریافت کرده است؛ تضمین هایی مبنی بر این که دولت بنی صدر قصد دارد گروگان ها را به طور سریع و طی چند روز آینده تحت کنترل دولت درآورد. این امر باعث شده است که جوّ حالت انتظار محتاطانه و خوش بینانه ای به وجود آید؛ ولی در ضمن، رهبران ایالات متحدة امریکا این موضوع را کتمان نمی کنند که همه چیز به وضع نامعلوم تحولات اوضاع داخلی تهران بستگی دارد؛ یعنی بستگی به پیامد اختلاف نظرهای موجود بین بنی صدر و دانشجویان دارد و نیز بستگی به روشی دارد که سرانجام خمینی اتخاذ خواهد کرد.
تحولات اخیر بحران گروگان ها هنگامی صورت گرفت که رأی دهندگان دو ایالات ویسکانسین و کانزاس به پای صندوق های رأی انتخابات ریاست جمهوری امریکا می رفتند. تا یک هفته قبل به نظر می رسید که نتیجة انتخابات این دو ایالت به نفع کارتر (از دمکرات ها) و ریگان (از جمهوری خواهان) خواهد بود. وضع کارتر زیاد هم مستحکم نیست؛ زیرا کندی پس از موفقیتی که در نیویورک به دست آورد، مجدداً تبلیغات خود را آغاز کرد. کندی که در ویسکانسین شکست خود را حتمی می دانست، از مبارزة انتخاباتی در این ایالت صرف نظر کرده بود؛ ولی ناگهان برنامة خود را تغییر داد و مدت چهار روز در آن جا باقی ماند و یک سری سخنرانی های انتخاباتی انجام داد. نگرانی طرفداران کارتر به این خاطر است که مبادا نتیجة انتخابات در این ایالات، مانند انتخابات در نیویورک آنها را غافلگیر کند. مشکل می توان تشخیص داد که آیا رأی دهندگان، آخرین تحولات بحران ایران را (یعنی با پذیرفتن تز کارتر) مثبت تلقی خواهند کرد، یا این که با قبول انتقادها، این تحولات را یک عامل منفی تلقی خواهند کرد؛ انتقادهایی که رقبای رئیس جمهوری، از کندی گرفته تا برائون (از جمهوری خواهان)، به کاخ سفید وارد می کنند و دولت کارتر را به برآشفتگی و تناقض گویی و مقداری هم کوتاه آمدن در برابر ایران متهم می کنند.[١]
رادیو مونت کارلو در بخش عربی خود طی تفسیری گفت:
ناظران عقیده دارند که در حال حاضر حتی یک دلیل برای خارج ساختن گروگان ها از زیر سلطة دانشجویان در دست نیست و این چیزی است که امروز در پایتخت امریکا بدبینی به وجود آورده است. یادآوری می شود که روز گذشته در واشنگتن خوش بینی حکم فرما بود و پرزیدنت کارتر اظهارات پرزیدنت بنی صدر را یک گام مثبت توصیف کرد؛ اما امروز برای ناظران آشکار شد که موضوع در مجموع از چارچوب سخن و اظهارات متقابل فراتر نرفته است و تنها چیزی که وجود دارد آن است که هیچ چیز تغییر نکرده است و گروگان ها تا اطلاع ثانوی در داخل سفارت امریکا در تهران، زیرنظر مستقیم دانشجویان به سر می برند.
اما این که چرا امریکا روز گذشته ابراز خوش بینی نموده است، تاکنون هیچ پاسخ واضحی به این پرسش وجود ندارد؛ ولی ناظران ابراز می دارند هنگامی که پرزیدنت کارتر خوش بینی خود را از تلویزیون امریکا اعلام داشت، صبح بود و انتخابات مقدماتی ریاست جمهوری در دو ایالت، در آستانة برگزاری بود و حتی خوش بینی کارتر اثرهایی در نتایج این انتخابات که در خاتمه به نفع رئیس جمهوری امریکا بوده، داشته است. نباید فراموش کنیم که خمینی هنوز سخن رسمی خود را نگفته است و به هراندازه سخن بنی صدر قوی باشد، به اندازة قدرت سخن خمینی، رهبر انقلاب ایران، نخواهد بود.[٢]
رادیو کویت گفت:
آیت الله خمینی گفته است که فرستادن شاه سابق به مصر، و عذرخواهی رهبر امریکا از اشتباهی که در گذشته مرتکب شده است، و اعتراف به این که ایالات متحده جرایمی برضد ایران مرتکب شده است،
[١] مأخذ ٤٩، ص ٧، کوریره دلاسرا، چاپ ایتالیا (میلان)، ٢ آوریل ١٩٨٠ (١٣/١/١٣٥٩).
[٢] مأخذ ١، ص ٢٢، بخش عربی رادیو مونت کارلو، ١٣/١/١٣٥٩.