فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٤ - مقصود از نور

باطله و طائفه ضالّه قائلند و تمام موجودات را با ذات او متّحد مى‌دانند نعوذ باللّه‌

من هذه الاراجيف و السّخائف.

شرح عربى: استنار كلّ شيئ، اى كلّ ماهيّة من ماهيّات عوالم الارواح و الاشباح.

و عند نور وجهه سواه، وجودا كان او ماهيّة، فيئ.

ترجمه: يعنى مقصود از « شيئ » هر ماهيّتى است از ماهيّات و حقائق عالم‌

ارواح و اشباح.

و در جنب نور وجودش تمام ماسواى او چه وجود بوده و چه ماهيّت فيئ‌

و سايه محسوب مى‌شوند.

شرح فارسى:

توضيح‌

از جمله اختلافاتى كه بين حكماء پيرو مكتب مشاء و تابعين حكمت‌

اشراق هست اختلاف و نزاع در تعداد عالم مى‌باشد:

مشّائين كه مشى ارسطو را دنبال مى‌كنند معتقند عالم دو قسم است:

اوّل عالم عقلى: كه بدان عالم مجرّدات و عالم ارواح گويند.

دوّم عالم حسّى: كه از آن بعالم مادّيّات نام مى‌برند.

اشراقيّين كه طرفدار شيخ اشراق (شيخ شهاب الدّين سهروردى) هستند

مى‌گويند:

بين ايندو عالم، عالم ديگرى است كه موجودات آن عالم داراى شكل‌

و مقدار هستند ولى بدون مادّه.

موجودات اينعالم بعقيده اشراقيّين نيز بر دو قسمند:

اوّل: موجودات ذهنيّه مانند صور خياليّه.

دوّم: موجودات مثاليّه كه در عالم مثال مى‌باشند.

و از اين توضيح معلوم شد كه مراد بعالم ارواح، عالم مجرّدات است و

بعالم اشباح بنابر قول مشّائين عالم مادّيّات و بقول اشراقيّون غير عالم مجرّدات‌