فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٠ - دليل پنجم براى اصالت وجود

عقيده صحيح و مسلّم بين اهل حقّ اينستكه افعال خداوند تمام با هم‌

متّحدند و اگر در نظر اختلاف و تغايرى هست از ناحيه اصل فعل نيست.

البتّه مبناى اين اعتقاد غير از ادلّه عقليّه آيات و اخبار متعدّده‌اى است‌

مثل:

آيه شريفه (١١٥) از سوره بقره كه مى‌فرمايد:

و للّه المشرق و المغرب، فاينما تولوّا فثمّ وجه اللّه.

كه در تفسير « وجه » به فعل باريتعالى اطلاق شده است مانند آنچه در

روايتى كه از حضرت ثامن الحجج مولانا الرّضا عليه السّلام آمده چه آنكه حضرت‌

عليه السّلام فرمودند:

در اين آيه « وجه اللّه» عبارتست از وجود مبارك مولى الكونين حضرت‌

امير مؤمنان عليه السّلام.

و اين روايت در مناقب ابن شهر آشوب مى‌باشد.

و بديهى است كه از اشرف و اعظم فعال حضرت سبحان خلقت انوار

مطهّره حضرات معصومين عليهم السّلام مى‌باشد و بمقتضاى اينكه شيئ واحد

داراى وجه واحد است، پس تمام اين افعال بايد واحد باشند و تقرير اين وحدت‌

صورت نمى‌گيرد مگر از طريق قائل شدن به اصالت وجود.

و نيز مانند آيه (٥٠) از سوره قمر:

و ما امرنا الّا واحدة كلمح بالبصر.

كه مقصود از « امرنا » كلمه « كن » است كه بصيغه امر مى‌باشد و در آيه‌

(٨٢) از سوره (يس) واقع شده كه مى‌فرمايد:

انما امره اذا اراد شيئا ان يقول له كن فيكون.

حال اگر بنا باشد ماهيّت اصيل و وجود اعتبارى باشد لازم مى‌آيد افعال‌

خداوند ماهيّات مختلفه‌اى بوده كه هر كدام در جواب سؤال « بما هو» حمل شوند

مانند مجرّدات و مادّيّات، آسمان و زمين، انسان و فرس و در حقّشان گفته‌

مى‌شود: