إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٧٩ - عبادات مكروهه بر سه قسم است

هست- به‌عنوان تحقيق در مسئله- بپردازيم.

ابتداء پاسخ تفصيلى را در مورد عبادات مكروهه به اين ترتيب بيان مى‌كنيم.

عبادات مكروهه بر سه قسم است‌

عباداتى كه متّصف به كراهت و در فقه به‌عنوان عبادات مكروهه عنوان شده‌اند بر سه قسم هستند:

١- نهى كراهتى- تنزيهى- به‌عنوان عبادت، متعلّق شده يعنى همان شى‌ء كه مأمور به به امر وجوبى يا استحبابى است، نهى تنزيهى هم به نفس آن عبادت تعلّق گرفته بدون اينكه عنوان ديگرى هم مطرح باشد و هيچ بدلى هم براى آن تصوّر نمى‌شود مانند صيام روز عاشورا كه نهى تنزيهى به نفس صوم عاشورا تعلّق گرفته و بدلى هم براى آن وجود ندارد زيرا هر روز، داراى حكم مستقلّ مخصوص به خود هست نه اينكه فرضا صيام روز يازدهم محرّم، جانشين روزه عاشورا باشد و همچنين مانند نوافل مبتدئه‌ [١]- در بعضى از اوقات- مثل نافله بعد از نماز عصر تا غروب شمس كه بدلى هم ندارد و مكروه است، فرضا نماز مستحبى بعد از غروب، بدل آن محسوب نمى‌شود زيرا آن نماز خودش حكم استحبابى مستقل دارد.

٢- نهى تنزيهى به نفس عبادت تعلّق گرفته لكن داراى بدل و مندوحه هم هست مانند قرائت نماز در حمام كه عنوان صلات در حمّام، مكروه و متعلّق نهى است لكن مكلّف مندوحه دارد و مخيّر است كه نمازش را در حمّام يا در خانه و يا مسجد بخواند پس وجه اشتراك صوم عاشورا و خواندن نماز در حمّام، اين است كه: در هر دو، نهى به‌عنوان‌

[١]النوافل المبتدئة هى غير ذوات الاسباب، كصلاتى الزيارة و الاستخارة و الصلوات المستحبة فى الايام و الليالي المخصوصة فالصلاة المبتدئة هى التى لم يرد فيها نص بالخصوص بل هى بنفسها مستحبة لكونها خير موضوع. ر. ك: منتهى الدراية ٣/ ١٠٩.