إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٣٠٣ - تحقيق و مختار مصنف در بحث تداخل

شما مى‌گوئيد مرتكب خلاف ظاهر شده‌ايد، ما هم قبول داريم كه خلاف ظاهر است لكن بايد ملاحظه كرد كه با كدام ظهور مخالفت دارد.

بايد بگوئيد با اطلاق، مخالف است چون در آن دو قضيّه، كلمه «فتوضأ»- وضو- مطلق است امّا شما- مصنّف- قيد «وضوء آخر» را به آن اضافه نموديد پس عمل شما تقييد يك ظهور اطلاقى هست درحالى‌كه دليلى برآن تقييد نداريم.

مصنّف رحمه اللّه: قبول داريم كه افزودن قيد «وضوء آخر»، تصرّف در اطلاق و مخالف با ظهور اطلاقى هست امّا سؤال ما اين است كه: آيا ظهور اطلاقى از طريقى غير از اطلاق و مقدّمات حكمت، ثابت مى‌شود؟ خير!

پس بايد ببينيم آيا در محلّ بحث، مقدّمات حكمت، كامل و تمام است يا نه؟

يكى از مقدّمات حكمت، اين است كه مولا در مقام بيان باشد و ما هم قبول داريم و مقدّمه ديگرش اين است كه او قرينه‌اى بر تقييد اقامه نكرده باشد كه مقدّمه مذكور در محلّ بحث، ناتمام است زيرا مولا قرينه اقامه نموده و قرينه‌اش «ظهور قضيّه شرطيّه» در اين كه شرط براى حدوث جزا سببيّت‌ [١] دارد- مى‌باشد و با وجود آن قرينه، مقدّمات حكمت- ناتمام است و در نتيجه، ظهور اطلاقى نداريم و اگر ظهور اطلاقى نداشتيم تقييد ما با كدام ظاهر، مخالف است؟

اشكال: شما- مصنّف- فرموديد: طى كردن هريك از آن سه طريق برخلاف ظاهر است امّا اشكال ما اين است كه آيا در آن‌ها ظهور «اطلاقى» مطرح نبود؟

جواب: ارتكاب خلاف ظاهر در هيچ‌يك از آن سه طريق، مربوط به «اطلاق» و مقدّمات حكمت نبود. مثلا اينكه مى‌گفتيم قضيّه شرطيّه در «حدوث عند الحدوث»

[١]يا كاشفيت.