تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧٠
بعضى از مفسران گفتهاند: اين زنجيرهاى طولانى براى يك فرد نيست، بلكه، هر گروه را به يك زنجير مىبندند، ذكر اين مجازات بعد از ذكر غل و زنجير در آيات گذشته، تناسب بيشترى با همين معنى دارد.
«ذِراع» به معنى «فاصله آرنج تا نوك انگشتان» است (در حدود نيم متر) كه واحد طول نزد عرب بوده، و يك مقياس طبيعى است، ولى بعضى گفتهاند: اين ذراع غير از ذراع معمول است، به طورى كه هر ذراع از آن فاصلههاى عظيمى را دربر مىگيرد، و همه دوزخيان را به آن زنجير مىبندند.
بار ديگر تكرار مىكنيم: مسائل مربوط به قيامت را، با زبان ما ساكنان دنيا نمىتوان كاملًا بيان كرد و آنچه در آيات و روايات آمده، تنها شبحى از آن را ترسيم مىكند.
تعبير به «ثُمَّ» در اين آيه: نشان مىدهد كه: بعد از ورود به جهنم، در زنجير هفتاد ذراعى گرفتار مىشود، و اين مجازات جديدى است براى آنها، اين احتمال نيز وجود دارد كه: همه اين زنجيرهاى فردى و جمعى، قبل از ورود در جهنم است، و «ثُمَّ» به اصطلاح براى تأخير در ذكر است.
***
در دو آيه بعد، به علت اصلى اين عذاب سخت پرداخته، مىفرمايد: «زيرا او اصرار داشت كه به خداى بزرگ ايمان نياورد» «إِنَّهُ كانَ لايُؤْمِنُ بِاللَّهِ الْعَظِيمِ».
و هر قدر انبيا و اوليا و رسولان پروردگار، او را به سوى خدا دعوت مىكردند نمىپذيرفت، و به اين ترتيب، پيوند او با «خالق» به كلى قطع شده بود.
***
و نيز، مردم را «بر اطعام مستمندان تشويق نمىكرد» «وَ لايَحُضُّ عَلى طَعامِ الْمِسْكِينِ».