مى‌فرمايد: «خداوند، آنچه را در آسمان‌ها و زمين است مى‌داند، و از آنچه شما پنهان يا آشكار مى‌كنيد باخبر است، و از عقائد و نياتى كه در درون سينه‌ها است، آگاه است» «يَعْلَمُ ما فِي السَّماواتِ وَ الْا رْضِ وَ يَعْلَمُ ما تُسِرُّونَ وَ ما تُعْلِنُونَ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ».
اين آيه، ترسيمى است از علم بى‌پايان خداوند، در سه مرحله:
نخست علم او نسبت به تمامى موجودات آسمان‌ها و زمين.
پس از آن علم او به همه اعمال انسان‌ها و آنچه را پنهان مى‌دارند يا آشكار مى‌سازند.
و در مرحله سوم، مخصوصاً روى عقائد باطنى و چگونگى نيّت‌ها و آنچه بر قلب و جان انسان، حاكم است، تكيه مى‌كند.
معرفت به اين علم گسترده الهى، اثر تربيتى فوق العاده‌اى در انسان دارد، و به او هشدار مى‌دهد: هر كه باشى و به هر جا برسى، هر عقيده‌اى در سر و هر نيتى در دل و هر اخلاقى در درون جان تو باشد، همه در پيشگاه علم بى‌پايان حق آشكار است، مسلّماً توجه به اين حقيقت، در اصلاح و تربيت انسان فوق العاده مؤثر است، و اينها تعليماتى است كه انسان را براى وصول به هدف آفرينش و قانون تكامل آماده مى‌سازد.
***
و از آن نظر كه يكى از مؤثرترين وسائل تربيت و طرق انذار، توجه دادن به سرنوشت اقوام و امت‌هاى پيشين است، آيه بعد، يك نگاه اجمالى به زندگى آنها افكنده، آنگاه انسان‌ها را مخاطب ساخته، مى‌گويد: «آيا خبر كافرانى كه قبل از شما بودند، به شما نرسيده است كه چگونه طعم تلخ گناهان بزرگ خود را چشيدند و در آخرت نيز عذاب دردناك از آن آنها است»؟! «أَ لَمْ يَأْتِكُمْ نَبَأُ الَّذِينَ