مانع اين تسليم است، به همين دليل، يكى از نشانه‌هاى منافقان، بلكه يكى از انگيزه‌هاى نفاق را، همين خودخواهى و خود برتربينى و غرور مى‌توان شمرد.
«لَوَّو» از ماده «لى» در اصل به معنى «تابيدن طناب» است، و به همين مناسبت، به معنى برگرداندن سر و يا تكان دادن سر، نيز آمده است.
«يَصُدُّون» چنان كه قبلًا نيز گفتيم، در دو معنى به كار مى‌رود: «منع كردن» و «اعراض نمودن» و مناسب آيه مورد بحث، معنى دوم، و مناسب آيه گذشته، معنى اول است.
***
در آيه بعد، براى رفع هرگونه ابهام در اين زمينه، مى‌افزايد: به فرض كه آنها نزد تو بيايند و براى آنها استغفار كنى، زمينه آمرزش در آنها وجود ندارد بنابراين «تفاوتى نمى‌كند براى آنها استغفار كنى يا نكنى، هرگز خداوند آنها را نمى‌بخشد»! «سَواءٌ عَلَيْهِمْ أَسْتَغْفَرْتَ لَهُمْ أَمْ لَمْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ لَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ».
دليل آن هم اين است: «خداوند، قوم فاسق را هدايت نمى‌كند» «إِنَّ اللَّهَ لايَهْدِي الْقَوْمَ الْفاسِقِينَ».
و به تعبير ديگر، استغفار پيامبر صلى الله عليه و آله علت تامه براى آمرزش نيست، بلكه مقتضى است، و تنها در صورتى اثر مى‌گذارد كه، زمينه مساعد و قابليت لازم فراهم شود، اگر به راستى آنها توبه كنند، تغيير مسير دهند، از مركب كبر و غرور پياده شوند و سر تسليم در مقابل حق فرود آورند، استغفار پيامبر صلى الله عليه و آله و شفاعت او مسلما مؤثر است، و در غير اين صورت، كمترين اثرى نخواهد داشت.
شبيه همين معنى در آيه ٨٠ سوره «توبه» نيز آمده است كه درباره گروه ديگرى از منافقان مى‌گويد: إِسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ ذلِكَ بِأَنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ اللَّهُ لايَهْدِي الْقَوْمَ الْفاسِقِينَ: