نه تنها نمى‌توانند شما را در گرفتارى‌ها يارى دهند، كه، اگر بخواهد همانها را مأمور عذاب و نابودى شما مى‌كند، مگر آب و باد و خاك و آتش خدمتگزار و اركان حيات شما نيستند؟ خداوند همين‌ها را مأمور نابودى اقوام سركش ساخت.
تاريخ بسيار به خاطر دارد كه، نزديك‌ترين افراد به پادشاهان، فراعنه و گردنكشان، عامل مرگ آنها شدند. و در تاريخ معاصر هم بسيار ديده شده كه، وفادارترين نيروهاى دولت‌ها بر ضد آنان قيام كرده، و فرمان مرگشان را صادر كردند!
«اما كافران تنها گرفتار غرور و غفلتند» «إِنِ الْكافِرُونَ إِلَّا فِي غُرُورٍ».
پرده‌هاى غرور و جهل، بر عقل‌هاى آنها افتاده، و به آنان اجازه نمى‌دهد اين همه درس عبرت را بر صفحات تاريخ، يا در گوشه و كنار زندگى خود ببينند.
«جُنْد» در اصل به معنى زمين ناهموار و سفتى است كه، سنگ‌هاى فراوانى در آن جمع است، و به همين مناسبت، به انبوه لشكر نيز «جند» گفته شده.
بعضى از مفسران، «جُنْد» را در آيه مورد بحث، اشاره به بت‌ها مى‌دانند، كه هرگز در قيامت قادر به يارى مشركان نيستند، ولى، ظاهر اين است كه، آيه مفهوم وسيعى دارد كه بتها يكى از مصاديق آن است.
***
در سومين آيه، براى تأكيد بيشتر مى‌افزايد: «يا آن كس كه شما را روزى مى‌دهد اگر روزى خود را از شما باز دارد، چه كسى مى‌تواند شما را بى‌نياز كند»؟! «أَمَّنْ هذَا الَّذِي يَرْزُقُكُمْ إِنْ أَمْسَكَ رِزْقَهُ». «١»
هر گاه، به آسمان دستور دهد نبارد، و زمين‌ها گياهى نروياند، و يا آفات مختلف نباتى محصولات را نابود كنند، چه كسى توانائى دارد غذائى در اختيار