معنى اخير از همه مناسب‌تر است، هر چند جمعى از مفسران، آن را تنها مربوط به زنان شيرده دانسته‌اند، در حالى كه در آيات گذشته در اين باره تعبير به «اجر» شده، نه «نفقه و انفاق».
به هر حال، آنها كه توانائى كافى دارند، بايد مضايقه و سخت‌گيرى نكنند، و آنها كه تمكن مالى ندارند، بيش از توانائى خود مأمور نيستند، و زنان نمى‌توانند ايرادى به آنها داشته باشند.
به اين ترتيب، نه آنها كه دارند بخل كنند، و نه آنها كه ندارند مستحق ملامتند.
و در پايان آيه، براى اين كه تنگى معيشت، سبب خارج شدن از جاده حق و عدالت نگردد، و هيچ يك زبان به شكايت نگشايند، مى‌فرمايد: «خداوند به زودى بعد از سختى‌ها، آسانى و راحتى قرار مى‌دهد» «سَيَجْعَلُ اللَّهُ بَعْدَ عُسْرٍ يُسْراً».
يعنى غم مخوريد، بيتابى نكنيد، دنيا به يك حال نمى‌ماند، مبادا مشكلات مقطعى و زودگذر، رشته صبر و شكيبائى شما را پاره كند.
اين تعبير براى هميشه و مخصوصاً هنگام نزول اين آيات كه مسلمانان از نظر معيشت سخت در فشار بودند، نويد و بشارتى است از آينده اميدبخش صابران، و اتفاقاً چيزى نگذشت كه خداوند درهاى رحمت و بركت خود را به روى آنها گشود.
***
نكته‌ها:
١- احكام «طلاق رجعى»
گفتيم «طلاق رجعى» آن است كه: شوهر مادام كه عدّه به سر نيامده، هر