و در حديث ديگرى از همان حضرت صلى الله عليه و آله آمده است: مَنْ أَكْثَرَ الْاسْتِغْفارَ جَعَلَ اللَّهُ لَهُ مِنْ كُلِّ هَمٍّ فَرَجاً وَ مِنْ كُلِّ ضِيقٍ مَخْرَجاً:
«هر كس بسيار استغفار كند (و لوح دل را از زنگار گناه بشويد) خدا براى او از هر اندوهى گشايشى، و از هر تنگنائى راه نجاتى قرار مى‌دهد». «١»
جمعى از مفسران گفته‌اند: نخستين آيه فوق، درباره «عوف بن مالك» نازل شده كه از ياران پيامبر صلى الله عليه و آله بود، دشمنان اسلام فرزندش را اسير كردند، او به محضر پيامبر صلى الله عليه و آله آمد و از اين ماجرا و فقر و تنگ‌دستى شكايت كرد، فرمود: تقوا را پيشه كن و شكيبا باش و بسيار ذكر «لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّه» را بگو، او اين كار را انجام داد، ناگهان در حالى كه در خانه‌اش نشسته بوده فرزندش از در، درآمد، معلوم شد: از يك لحظه غفلت دشمن استفاده كرده فرار نموده، و حتى شترى از دشمن را نيز با خود آورده است. (اينجا بود كه آيه فوق نازل شد و از گشايش مشكل اين فرد با تقوا و روزى از جائى كه انتظارش را نداشت خبر داد). «٢»
ذكر اين مطلب نيز لازم است كه، هرگز مفهوم آيه، اين نيست كه انسان تلاش و كوشش براى زندگى را به دست فراموشى بسپارد، و بگويد در خانه مى‌نشينم و تقوا پيشه مى‌كنم و ذكر «لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّه» مى‌گويم، تا از آنجا كه گمان ندارم به من روزى مى‌رسد، نه، هرگز مفهوم آيه چنين نيست، هدف، تقوا و پرهيزكارى توأم با تلاش و كوشش است، اگر با اين حال درها به روى انسان بسته شد، خداوند گشودن آنها را تضمين فرموده است.
لذا در حديثى مى‌خوانيم: يكى از ياران امام صادق عليه السلام به نام «عمر بن