محتواى سوره تغابن
در اين كه اين سوره در «مدينه» نازل شده يا در «مكّه»؟ در ميان مفسران، سخت مورد گفتگو است، هر چند مشهور «مدنى» بودن آن است، در حالى كه بعضى آن را كلًّا، «مكّى»، و بعضى، تنها سه آيه آخر را «مدنى» دانسته، و باقى را، «مكّى» مى‌دانند.
البته، لحن آيات اخير اين سوره، با سوره‌هاى «مدنى» هماهنگ است، ولى صدر آن، با سوره‌هاى «مكّى» موافق‌تر است، اما به هر حال، ما مجموع آن را طبق مشهور، «مدنى»، تلقى مى‌كنيم.
«ابو عبداللّه زنجانى» در كتاب نفيس «تاريخ القرآن»، از «فهرست ابن نديم»، نقل مى‌كند: سوره «تغابن» بيست و سومين سوره‌اى است كه در «مدينه» نازل شده، و با توجه به اين كه سوره‌هاى «مدنى» كلًّا ٢٨ سوره است، لذا بايد گفت:
اين سوره از آخرين سوره‌هائى است كه بر پيامبر صلى الله عليه و آله نازل شده است. «١»
از نظر محتوا، اين سوره را مى‌توان به چند بخش تقسيم كرد:
١- آغاز سوره از توحيد، صفات و افعال خدا بحث مى‌كند.
٢- به دنبال آن، با استفاده از علم خداوند، به مردم هشدار مى‌دهد: مراقب اعمال پنهان و آشكار خود باشند، و سرنوشت اقوام پيشين را فراموش نكنند.
٣- در بخش ديگرى از سوره، سخن از معاد است.
و اين كه روز قيامت روز «تغابن» و مغبون شدن گروهى، و برنده شدن گروهى ديگر است (نام سوره نيز از همين معنى گرفته شده).