چه زمانى است»؟! «وَ يَقُولُونَ مَتى‌ هذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ».
چرا دقيقاً تاريخ آن را تعيين نمى‌كنيد؟ چرا تكليف همه را از اين نظر روشن نمى‌سازيد؟.
در اين كه: منظور از «هذَا الْوَعْدُ» چيست! دو احتمال ذكر كرده‌اند:
نخست، وعده قيامت، ديگر، وعده مجازات‌هاى گوناگون دنيا، مانند زلزله‌ها، صاعقه‌ها و طوفان‌ها، ولى با توجه به آيه گذشته معنى اول مناسب‌تر به نظر مى‌رسد، هر چند جمع ميان هر دو معنى نيز ممكن است.
***
در آيه بعد، به آنها چنين پاسخ مى‌گويد: «به آنها بگو علم و آگاهى اين موضوع، مخصوص خدا است، و من تنها انذار كننده آشكارى هستم» «قُلْ إِنَّمَا الْعِلْمُ عِنْدَ اللَّهِ وَ إِنَّما أَنَا نَذِيرٌ مُبِينٌ».
اين تعبير، درست شبيه چيزى است كه، در آيات متعدد قرآن، از جمله آيه ١٨٧ «اعراف» آمده است: قُلْ إِنَّما عِلْمُها عِنْدَ رَبِّى: «بگو علم به زمان وقوع رستاخيز فقط نزد پروردگار من است».
و بايد چنين باشد؛ چرا كه اگر تاريخ قيامت معلوم بود، هر گاه فاصله زيادى داشت، مردم در غفلت فرو مى‌رفتند، و اگر فاصله كم بود، حالتى شبيه به اضطرار پيدا مى‌كردند، و در هر حال، هدف‌هاى تربيتى ناتمام مى‌ماند.
***
در آخرين آيه مورد بحث، مى‌افزايد: «هنگامى كه آن وعده الهى و عذاب را از نزديك مشاهده كنند، صورت كافران زشت و سياه مى‌شود، به گونه‌اى كه آثار غم و اندوه از آن مى‌بارد» «فَلَمَّا رَأَوْهُ زُلْفَةً سِيئَتْ وُجُوهُ الَّذِينَ كَفَرُوا».
«و به آنها گفته مى‌شود: اين همان چيزى است كه تقاضاى آن را داشتيد»! «وَ