نيافتند». وَ إِنْ كانَ أَحْمَدُ قَدْ جائَهُمْ بِحَقِّ وَ لَمْ يَأْتِهِمْ بِالْكِذْبِ‌

«قطعاً احمد آئين حقى براى آنها آورد* و هرگز آئين دروغ نياورد». «١»
در غير «ديوان ابو طالب» نيز اشعارى از «ابو طالب» در اين زمينه نقل شده مانند:
لَقَدْ أَكْرَمَ اللَّهُ النَّبِىَّ مُحَمَّداً فَأَكْرَمُ خَلْقِ اللَّهِ فِى النَّاسِ أَحْمَدُ

«خداوند پيامبر خود محمد را گرامى داشت* و لذا گرامى‌ترين خلق خدا در ميان مردم احمد است». «٢»
ج- در اشعار «حسّان بن ثابت» شاعر معروف عصر پيامبر نيز، اين تعبير ديده مى‌شود:
مُفْجَعَةٌ قَدْ شَفَّها فَقْدُ أَحْمَدَ فَظَلَّتْ لِالاءِ الرَّسُولِ تُعَدَّدُ

«مصيبت زده‌اى كه فقدان احمد او را لاغر كرده بود* و پيوسته عطايا و مواهب رسول خدا را برمى‌شمرد». «٣»
اشعارى كه از «ابو طالب» يا غير او نام «احمد» (به جاى محمّد) در آن آمده، آن قدر فراوان است كه، مجال نقل همه آنها در اينجا نيست، اين بحث را با شعر جالب ديگرى از فرزند «ابو طالب» يعنى على عليه السلام پايان مى‌دهيم:
أَتَأْمُرُنِى بِالصَّبْرِ فِى نَصْرِ «أَحْمَدَ» وَ وَ اللَّهِ ما قُلْتُ الَّذِى قُلْتُ جازِعاً
سَأَسْعى‌ لِوَجْهِ اللَّهِ فِى نَصْرِ «أَحْمَدَ» نِبِىِّ الْهُدِى الْمَحْمُودِ طِفْلًا وَ يافِعاً:

«آيا به من مى‌گوئى در يارى احمد شكيبائى كنم؟* به خدا سوگند من آن چه را گفتم از روى جزع و بى‌صبرى نگفتم».
«من براى خاطر خدا در يارى احمد تلاش خواهم كرد* همان پيامبر هدايت كه در طفوليت و جوانى پيوسته محمود و ستوده بود». «١»
د- در رواياتى كه در مسأله «معراج» وارد شده، بسيار مى‌خوانيم: خداوند پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله را در شب معراج بارها به عنوان «احمد» خطاب كرد، و شايد از اينجا است كه مشهور شده نام آن حضرت در آسمان‌ها «احمد» و در زمين «محمّد» صلى الله عليه و آله است.
در حديثى از امام باقر عليه السلام نيز آمده: پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله ده نام داشت كه پنج نام آن، در قرآن آمده «محمّد»، «احمد»، «عبداللّه، «يس» و «ن». «٢»

ه- هنگامى كه پيامبر آيات فوق (آيات سوره صف را) براى مردم «مدينه» و «مكّه» خواند و قطعاً به گوش اهل كتاب نيز رسيد، هيچ كس از مشركان و اهل كتاب ايراد نكردند كه «انجيل» بشارت آمدن «احمد» داده، نام تو «محمّد» است، اين سكوت، خود دليل بر شهرت اين اسم در آن محيط است؛ زيرا اگر اعتراضى شده بود، براى ما نقل مى‌شد، چه اين كه اعتراض‌هاى دشمنان، حتى در مواردى كه بسيار زننده بود، نيز در تاريخ ثبت است.
از مجموع اين بحث، نتيجه مى‌گيريم: نام «احمد» از نام‌هاى معروف پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله بوده است. «٣»
***