صداى بلند بر مردگان، و پاره كردن گريبان و خراشيدن صورت و مانند آن دانسته‌اند، ولى منحصر به اينها نيست.
در اينجا اين سؤال پيش مى‌آيد: چرا بيعت با زنان، مشروط به اين شرائط بود، در حالى كه بيعت با مردان، تنها بر اسلام و جهاد بود.
در پاسخ مى‌توان گفت: آنچه در مورد مردان در آن محيط از همه مهم‌تر بوده، همان ايمان و جهاد بوده است، و در مورد زنان، چون جهاد، مشروع نبود، شرائط ديگرى ذكر شده كه مهمتر از همه بعد از توحيد، امورى بوده كه زنان در آن جامعه گرفتار انحراف، از آن بودند.
***
نكته‌ها:
١- رابطه بيعت زنان با شخصيت اسلامى آنها
در تفسير سوره «فتح» (ذيل آيه ١٨) بحث مشروحى پيرامون بيعت، شرائط و خصوصيات آن در اسلام داشتيم كه، نياز به تكرار آن نمى‌بينيم. «١»
آنچه يادآورى آن در اينجا لازم است، مسأله بيعت پيامبر صلى الله عليه و آله با زنان است، آن هم با شرائطى مفيد و سازنده كه در آيه فوق آمد.
اين مسأله نشان مى‌دهد، بر خلاف گفته بى‌خبران يا مغرضانى كه مى‌گويند:
اسلام براى نيمى از جامعه انسانى يعنى زنان، ارزشى قائل نشده، و آنها را به حساب نياورده است.
دقيقاً آنها را در مهم‌ترين مسائل به حساب آورده است، از جمله مسأله «بيعت» است كه يك بار در «حديبيه» (در سال ششم هجرت) و يك بار در «فتح مكّه» انجام گرفت، و آنها دوش به دوش مردان در اين پيمان الهى وارد شدند، و