تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩٤
و به اين ترتيب، روشن مىسازد، مخالفان اسلام و قرآن و مخالفان شخص پيامبر صلى الله عليه و آله چگونه افرادى بودهاند، افرادى دروغگو، پست، عيبجو، سخنچين، متجاوز گنهكار، بىاصل و نسب، و به راستى، از غير چنين افرادى، مخالفت با چنان مصلح بزرگى انتظار نمىرود.
***
در آيه بعد، هشدار مىدهد: «مبادا به خاطر اين كه آنها داراى مال و فرزندان فراوان هستند در برابر آنها نرم و تسليم شوى، و از آنها اطاعت كنى» «أَنْ كانَ ذا مالٍ وَ بَنِينَ».
بدون شك، پيامبر هرگز تسليم نمىشد، و اين آيات در حقيقت تأكيدى است بر اين معنى، تا خط مكتبى و روش عملى او بر همه آشكار گردد، و هيچ كس از دوست و دشمن چنين انتظارى نداشته باشد.
بنابراين، جمله فوق، تتمهاى است براى آيه «وَ لاتُطِعْ كُلَّ حَلَّافٍ مَهِينٍ»، ولى، بعضى گفتهاند: اين آيه در حقيقت بيان علت پيدايش اين صفات است، يعنى: غرور ناشى از ثروت و نفرات بسيار، آنها را به اين رذائل اخلاقى مىكشاند، و به همين دليل، در بسيارى از ثروتمندان و قدرتمندان بىايمان، همه اين صفات ديده مىشود، ولى، لحن آيات با تفسير اول مناسبتر است، و به همين دليل، غالب مفسران نيز آن را برگزيدهاند.
***
سپس، عكس العمل اين گونه افراد را كه داراى چنين صفات پست هستند، در برابر آيات الهى نشان مىدهد، مىگويد: «هنگامى كه آيات ما بر او خوانده مىشود مىگويد: اينها افسانههاى خرافى پيشينيان است»! «إِذا تُتْلى عَلَيْهِ آياتُنا قالَ أَساطِيرُ الْا وَّلِينَ».