شما بگذارد؟
و يا اگر روزى‌هاى معنوى و وحى آسمانى از شما قطع كند، چه كسى توانائى راهنمائى شما را دارد؟
اينها حقايقى است آشكار، ولى لجاجت و خيره‌سرى، حجابى است در برابر درك و شعور آدمى، لذا در پايان آيه مى‌فرمايد: «بلكه آنها در سركشى و فرار و فاصله گرفتن از حقايق، اصرار و لجاجت مى‌ورزند» «بَلْ لَجُّوا فِي عُتُوٍّ وَ نُفُورٍ».
هم، امروز با تمام پيشرفتى كه در جهات مختلف زندگى بشر- مخصوصاً در صنايع غذائى حاصل شده- اگر فقط يك سال مطلقاً باران نبارد، چه فاجعه‌اى در تمام جهان رخ مى‌دهد، و يا اگر لشكر ملخ‌ها و آفات نباتى همه جا را فرا گيرد، چه مصيبتى واقع خواهد شد؟
***
نكته:
چهار عامل براى ناكامى انسان‌ها
در آيات گذشته خوانديم: نداشتن گوش شنوا و عقل بيدار، مهم‌ترين عاملى است كه دوزخيان را به دوزخ مى‌كشاند، و در آيات مورد بحث خوانديم:
چهار عامل ديگر يعنى «غرور»، «لجاجت»، «سركشى» (عُتُوّ) و «فاصله گرفتن از حق» (نُفُور) سبب بدبختى و گمراهى انسان مى‌شود.
اگر درست دقت كنيم، مى‌بينيم، اين عوامل نيز، با عامل گذشته در ارتباط است؛ زيرا اين صفات زشت، پرده بر گوش و چشم بصيرت انسان مى‌افكند، و او را از درك حقايق مانع مى‌شود.
***