تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٨
مىدارد:
إِلهِى أَنْتَ الَّذِي فَتَحْتَ لِعِبادِكَ باباً إِلى عَفْوِكَ سَمَّيْتَهُ التَّوْبَةَ، فَقُلْتَ تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحاً، فَما عُذْرُ مَنْ أَغْفَلَ دُخُولَ الْبابِ بَعْدَ فَتْحِهِ:
«خداى من! تو كسى هستى كه درى به سوى عفوت، به روى بندگانت گشودهاى، و نامش را توبه نهادهاى، و فرمودهاى: بازگرديد به سوى خدا و توبه كنيد، توبه خالصى، اكنون، عذر كسانى كه از ورود از اين در، بعد از گشايش آن، غافل شوند چيست»؟! «١»
به قدرى در مسأله توبه، در روايات تأكيد شده، كه در حديثى از امام باقر عليه السلام مىخوانيم: إِنَّ اللَّهَ تَعالى أَشَدُّ فَرَحاً بِتَوْبَةِ عَبْدِهِ مِنْ رَجُلٍ أَضَلَّ راحِلَتَهُ وَ زادَهُ فِي لَيْلَةٍ ظَلْماءَ، فَوَجَدَها: «خداوند از توبه بندهاش بيش از كسى كه مركب و توشه خود را در بيابان در يك شب تاريك گم كرده و سپس آن را بيابد، شاد مىگردد»! «٢»
اين تعبيرات آميخته با بزرگوارى، همه براى تشويق به اين امر مهم حياتى است.
ولى، بايد توجه داشت: توبه تنها لقلقه زبان، و گفتن «استغفر اللّه» نيست، بلكه شرايط و اركانى دارد كه در تفسير توبه نصوح در آيات فوق به آن اشاره شد، هرگاه توبه با اين شرائط انجام گيرد، آن چنان اثر مىگذارد كه، گناه و آثار گناه را به كلى از روح و جان انسان محو مىكند، لذا در حديثى از امام باقر عليه السلام مىخوانيم:
التَّائِبُ مِنَ الذَّنْبِ كَمَنْ لا ذَنْبَ لَهُ، وَ الْمُقِيمُ عَلَى الذَّنْبِ وَ هُوَ مُسْتَغْفِرٌ مِنْهُ