مَسْؤُلٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَ الرَّجُلُ راعٍ عَلى‌ أَهْلِ بَيْتِهِ، وَ هُوَ مَسْؤُلٌ عَنْهُمْ، فَالْمَرْئَةُ راعِيَةٌ عَلى‌ أَهْلِ بَيْتِ بَعْلِها وَ وَلَدِهِ، وَ هِىَ مَسْؤُلَةٌ عَنْهُمْ، أَلا فَكُلُّكُمْ راعٍ، وَ كُلُّكُمْ مَسْؤُلٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ:
«بدانيد! همه شما نگهبانيد، و همه در برابر كسانى كه مأمور نگهبانى آنها هستيد، مسئوليد، امير و رئيس حكومت اسلامى نگهبان مردم است و در برابر آنها مسئول است، مرد، نگهبان خانواده خويش است و در مقابل آنها مسئول، زن نيز، نگهبان خانواده شوهر و فرزندان است و در برابر آنها مسئول مى‌باشد، بدانيد! همه شما نگهبانيد و همه شما در برابر كسانى كه مأمور نگهبانى آنها هستيد مسئوليد»! «١»
اين بحث دامنه‌دار را با حديثى از امير مؤمنان على عليه السلام پايان مى‌دهيم، امام عليه السلام در تفسير آيه فوق فرمود: عَلِّمُوا أَنْفُسَكُمْ وَ أَهْلِيكُمُ الْخَيْرَ، وَ أَدِّبوُهُمْ: «منظور اين است كه خود و خانواده خويش را نيكى بياموزيد و آنها را ادب كنيد». «٢»
***
٢- «توبه»، درى به سوى رحمت خدا
بسيار مى‌شود كه از انسان- مخصوصاً در آغاز تربيت و سير و سلوك الى اللّه- لغزش‌هائى سرمى‌زند، اگر درهاى بازگشت به روى او بسته شود، مأيوس مى‌گردد، و براى هميشه از راه مى‌ماند، و لذا در مكتب تربيتى اسلام، توبه به عنوان يك اصل تربيتى با اهميت فوق العاده‌اى مطرح است، و از تمام گنهكاران دعوت مى‌كند كه، براى اصلاح خويش و جبران گذشته از اين در، وارد شوند.
امام على بن الحسين عليهما السلام در مناجات «تائبين» به پيشگاه خدا چنين عرضه