تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٣
ولى به طورى كه «راغب» در «مفردات» مىگويد: روزه بر دو گونه است:
«روزه حقيقى» كه به معنى ترك غذا و آميزش است، و «روزه حكمى» كه به معنى نگهدارى اعضاى بدن از گناهان است، و منظور از روزه در اينجا معنى دوم است (اين گفته «راغب» با توجه به مناسبت مقام جالب به نظر مىرسد، ولى بايد دانست «سائح» را به معنى كسى كه در طريق اطاعت خدا سير مىكند نيز تفسير كردهاند). «١»
اين نيز قابل توجه است كه: قرآن روى باكره و غير باكره بودن زن تكيه نكرده، و براى آن اهميتى قائل نشده؛ زيرا در مقابل اوصاف معنوى كه ذكر شد، اين مسأله اهميت چندانى ندارد.
***
٢- منظور از «صالح المؤمنين» كيست؟
بدون شك، «صالح المؤمنين» معنى وسيعى دارد كه همه مؤمنان صالح، با تقوا و كامل الايمان را شامل مىشود، هر چند «صالح» در اينجا مفرد است، و نه جمع، ولى چون معنى جنسى دارد، از آن عموميت استفاده مىشود. «٢»
اما، در اين كه مصداق اتمّ و اكمل آن در اينجا كيست؟ از روايات متعددى استفاده مىشود كه، منظور «امير مؤمنان على» عليه السلام است.
در حديثى از امام باقر عليه السلام مىخوانيم: لَقَدْ عَرَّفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله عَلِيّاً عليه السلام أَصْحابَهُ مَرَّتَيْنِ: أَمَّا مَرَّةً فَحَيْثُ قالَ: «مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ فَعَلِىٌّ مَولاهُ» وَ أَمَّا الثَّانِيَةُ فَحَيْثُ نَزَلَتْ هذِهِ الْا يَةُ: «فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلاهُ وَ جِبْرِيلُ وَ صالِحُ الْمُؤْمِنِينَ ...»