تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧٣
اين تنها آيهاى از قرآن مجيد است كه اشاره به زمينهاى هفتگانه مىكند.
اكنون ببينيم منظور از اين آسمانهاى هفتگانه و زمينهاى مشابه آن چيست؟ در اين زمينه در جلد اول، ذيل آيه ٢٩ سوره «بقره» و در جلد بيستم، ذيل آيه ١٢ سوره «فصلت»، بحثهاى مشروحى داشتيم، لذا در اينجا به اشاره فشردهاى قناعت مىكنيم، و آن اين كه:
ممكن است، منظور از عدد هفت، همان كثرت باشد؛ زيرا اين تعبير در قرآن مجيد و غير آن، گاه به معنى كثرت آمده است، مثلًا مىگوئيم: اگر هفت دريا را هم بياورى كافى نيست.
بنابراين، منظور از هفت آسمان و هفت زمين، تعداد عظيم و كثير كواكب آسمانى و كراتى مشابه زمين است.
اما، اگر عدد هفت را براى «تعداد» و شماره بدانيم، مفهوم آن وجود هفت آسمان مىشود، و با توجه به آيه ٦ سوره «صافات» كه مىگويد: إِنَّا زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِزِينَةٍ الْكَواكِبِ: «ما آسمان نزديك (آسمان اول) را با كواكب و ستارگان زينت بخشيديم» روشن مىشود كه، آنچه ما مىبينيم و علم و دانش بشر به آن احاطه دارد، همه مربوط به آسمان اول است، و ماوراى اين ثوابت و سيارات، شش عالم ديگر وجود دارد كه از دسترس علم ما بيرون است.
اين، در مورد آسمانهاى هفتگانه، و اما در مورد زمينهاى هفتگانه ممكن است اشاره به طبقات مختلف كره زمين باشد، زيرا امروز ثابت شده كه زمين از قشرهاى گوناگونى تشكيل يافته.
و يا اشاره به اقليمهاى هفتگانه روى زمين؛ چرا كه هم در گذشته و هم امروز، كره زمين را به هفت «منطقه» تقسيم مىكردند (البته طرز تقسيم در گذشته و امروز متفاوت است، امروز زمين به دو منطقه منجمد شمالى و جنوبى و دو