نمى‌دهد، در برابر مشكلات احساس ضعف و زبونى نمى‌كند، در برابر حوادث سخت، مقاوم است، و همين فرهنگ و عقيده چنان قدرت روانى به او مى‌دهد كه، مى‌تواند بر مشكلات پيروز شود.
و از سوى ديگر، امدادهاى غيبى كه به متوكلان نويد داده شده است، به يارى او مى‌آيند، و او را شكست و ناتوانى رهائى مى‌بخشند.
در حديثى از پيامبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله آمده است: از پيك وحى خدا، «جبرئيل»، پرسيدم: توكّل چيست؟
گفت: الْعِلْمُ بِأَنَّ الْمَخْلُوقَ لايَضُرُّ وَ لايَنْفَعُ، وَ لايُعْطِي وَ لايَمْنَعُ، وَ اسْتِعْمالُ الْيَأْسِ مِنَ الْخَلْقِ، فَإِذا كانَ الْعَبْدُ كَذلِكَ لَمْ‌يَعْمَلْ لِاحَدٍ سِوَى اللَّهِ، وَ لَمْ‌يَرْجُ وَ لَمْ‌يَخَفْ سِوَى اللَّهِ، وَ لَمْ‌يَطْمَعْ فِي أَحَدٍ سِوَى اللَّهِ فَهذا هُوَ التَّوَكُّلُ:
«حقيقت توكل اين است كه انسان بداند: مخلوق، نه زيان مى‌رساند، و نه نفع، نه عطا مى‌كند و نه منع، چشم اميد از خلق برداشتن (و به خالق دوختن) هنگامى كه چنين شود، انسان جز براى خدا كار نمى‌كند، به غير او اميد ندارد، از غير او نمى‌ترسد، و دل به كسى جز او نمى‌بندد، اين روح توكل است». «١»
«توكل» با اين محتواى عميق، شخصيت تازه‌اى به انسان مى‌بخشد، و در تمام اعمال او اثر مى‌گذارد، لذا در حديثى مى‌خوانيم پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله در شب معراج از پيشگاه خداوند سؤال كرد: پروردگارا! أَىُّ الْا عْمالِ أَفْضَلُ: «چه عملى از همه اعمال برتر است».
خداوند متعال فرمود: لَيْسَ شَىْ‌ءٌ عِنْدِى أَفْضَلُ مِنَ التَّوَكُّلِ عَلَىَّ وَ الرِّضا بِما قَسَمْتُ:
«چيزى در نزد من افضل و برتر از توكل بر من، و خشنودى به آنچه قسمت