پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٤٨ - شرح و تفسير يك تشبيه عجيب
اين گفتار پرمعنى پيام مهمى در زمينه مسائل اجتماعى و اخلاقى و سياسى دارد و به ما مىگويد. اگر چشمانتان بسته باشد خطاهاى زيادى از شما سرمىزند.
كسى كه چشمبسته بر سر سفره غذا بنشيند نمىتواند خوب و بد و آنچه را براى او نافع يا زيانبار است تشخيص دهد.
كسى كه چشمبسته در مسائل سياسى وارد مىشود ممكن است سرنوشت جامعهاى را به خطر بيفكند.
كسى كه چشمبسته دوست انتخاب مىكند اى بسا دوستانى را برگزيند كه بلاى جان او شوند.
خلاصه هركس چشمبسته به راهى برود آينده مبهم و يا خطرناكى دارد. چشم در واقع طنابى است كه بر دهانه زشتىها و بدىها و ناهنجارىها گره مىزند.
نويسنده معروف مصرى، محمّد عبده در شرح نهجالبلاغه خود در شرح اين كلام مىگويد: اين سخن در واقع مثالى است براى فايده چشم در حفظ انسان از آنچه از پشت سرش (ناآگاهانه) ممكن است به او برسد و اينكه فايده چشم تنها اين نيست كه صاحبش را از آنچه دربرابر اوست حفظ كند بلكه بايد از آنچه پشت سر اوست نيز آگاه گردد و وى را حفظ كند و اين در واقع ارشادى است به وجوب بينا بودن در مواردى كه غفلتزاست.
و در پايان مىگويد: آنچه سزاوار سخنى است كه از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله يا از اميرمؤمنان عليه السلام در اين زمينه نقل شده، همين است. [١]
البته اين سخن نبايد بدان معنا باشد كه مفهوم اصلى كلام امام عليه السلام يا كلام رسول اللَّه صلى الله عليه و آله در مورد مبطلات وضو ناديده گرفته شود در واقع، كلام، يك مفهوم مطابقى دارد و يك سلسله معانى التزامى.
[١]. شرح نهجالبلاغه عبده، ص ٥٧٨.