پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٣٤ - شرح و تفسير اسباب جدايى دوستان

هم با شرايط سنگين خاص. همين معنى ممكن است در مورد دوستان به صورت ساده‌ترى انجام گيرد. به هر حال حجابى ميان انسان و سايرين مى‌شود و يكى از اسباب جدايى از دوستان است. [١]

بنابراين براى گفتار حكيمانه مورد بحث سه تفسير به نظر مى‌رسد و ممكن است همه آن‌ها در مفهوم كلام امام عليه السلام جمع باشد. نخست، خشمگين ساختن دوستان، دوم، شرمنده نمودن آن‌ها و سوم، برترى‌جويى و تكبر دربرابر آن‌ها.

هركدام از اين امور سه‌گانه براى جدا شدن دوستان از انسان كافى است البته ممكن است انجام يك مرتبه و دو مرتبه اين كارها تأثيرگذار نباشد ولى به‌يقين اگر تكرار شود سبب جدايى از دوستان خواهد شد.

در حديثى از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم:

«مَنِ احْتَشَمَ أَخَاهُ حَرُمَتْ وُصْلَتُهُ وَ مَنِ اغْتَمَّهُ سَقَطَتْ حُرْمَتُه‌

؛ كسى كه برادر مسلمانش را عصبانى يا شرمنده سازد دوستى با او حرام است و كسى كه برادر مسلمانش را اندوهگين نمايد احترامش از بين مى‌رود». [٢]

و در كتاب دعائم الاسلام از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل شده است كه فرمود:

«أكْرَمُ أخلاقِ النَّبِيّينَ وَالصّدّيقِينَ وَالشُّهداءِ وَالصّالِحينَ التَّزاوُرُ فِى اللَّهِ وَحَقٌّ على المَزورِ أن يُقَرّبَ إلى أخيهِ ما تيسَّرَ عِندَه ولو لم يَكُن إلّاجُرعَةٌ من ماءٍ، فَمَنِ احْتَشَم أن يُقَرّب إلى أخيهِ ما تيسَّر عِندَه لَمْ يَزَلْ في مَقْتِ اللَّهِ يَوْمَهُ وَلَيْلَتَهُ‌

؛ برجسته‌ترين اخلاق پيغمبران و صديقين و شهدا و صالحين، زيارت دوستان براى خداست و بر كسى كه به زيارت او مى‌روند لازم است آنچه را نزد او ميسر است براى پذيرايى از دوستش بياورد هر چند يك جرعه آب باشد، و كسى كه از اين كار خوددارى كند و آنچه را ميسر است براى پذيرايى دوستش نبرد پيوسته در خشم‌

[١]. شرح مرحوم كمره‌اى بر نهج‌البلاغه (منهاج البراعه)، ج ٢١، ص ٥٤٦.

[٢]. بحارالانوار، ج ٧٥، ص ٢٥٤.