پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧١٠ - شرح و تفسير هرگز مردم را تحت فشار قرار مده

شرح و تفسير هرگز مردم را تحت فشار قرار مده‌

از سخن بعضى از شارحان نهج‌البلاغه استفاده مى‌شود كه واليانى كه از طرف خلفا به منطقه فارس مى‌رفتند گاه اصرار داشتند كه خراج را قبل از موعد يعنى قبل از به‌دست آمدن محصول كشاورزى و باغدارى از مردم بگيرند و علت آن اين بود كه توجه نداشتند كه براى گرفتن خراج بايد سال شمسى را در نظر گرفت زيرا فرا رسيدن زمان محصول، مطابق سال شمسى است نه سال قمرى.

اما آن‌ها سال قمرى را معيار قرار مى‌دادند و مردم را در فشار شديد گرفتار مى‌ساختند به‌گونه‌اى كه مردم مجبور بودند محصولات خود را به صورت پيش‌فروش به قيمت نازلى بفروشند و مال الخراج را بپردازند و همين، سبب نارضايى شديد مردم مى‌شد.

به همين دليل هنگامى كه امام عليه السلام مى‌خواست زياد بن ابيه را به‌جاى عبداللَّه بن عباس به فارس و مناطق اطراف آن بفرستد توصيه مفصلى به او فرمود و او را از مقدم داشتن خراج بر زمان به‌دست آمدن محصول نهى كرد و فرمود: «عدالت را پيشه كن و از خشونت و سختگيرى و ستمگرى بپرهيز زيرا سختگيرى سبب فرار مردم از منطقه مى‌شود و ظلم و ستم، مردم را به شورش مسلحانه دعوت مى‌كند»؛

(لِزِيَادِ ابْنِ أَبِيهِ وَ قَدِ اسْتَخْلَفَهُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْعَبَّاسِ عَلَى فَارِسَ وَ أَعْمَالِهَا فِى كَلامٍ طَوِيلٍ كَانَ بَيْنَهُمَا نَهَاهُ فِيهِ عَنْ تَقَدُّمِ الْخَرَاجِ: اسْتَعْمِلِ الْعَدْلَ، وَاحْذَرِ