پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٧٧ - شرح و تفسير حقيقت توحيد و عدل

در حديثى از امام باقر عليه السلام مى‌خوانيم كه فرمود:

«تَكَلَّمُوا فِى خَلْقِ اللَّهِ وَلا تَتَكَلَّمُوا فِى اللَّهِ فَإِنَّ الْكَلَامَ فِى اللَّهِ لَايَزْدَادُ صَاحِبَهُ إِلَّا تَحَيُّراً

؛ درباره آفرينش خداوند سخن بگوييد ولى درباره كنه ذات او نه، زيرا سخن درباره ذات خدا جز بر حيرت صاحبش نمى‌افزايد». [١]

و در حديث ديگرى از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم:

«مَنْ نَظَرَ فِى اللَّهِ كَيْفَ هُوَ هَلَكَ‌

؛ كسى كه درباره ذات خدا انديشه كند كه چگونه است؟ گمراه مى‌شود». [٢]

و در حديث ديگرى امام باقر عليه السلام مى‌فرمايد:

«قل إِيَّاكُمْ وَالتَّفَكُّرَ فِى اللَّهِ وَلَكِنْ إِذَا أَرَدْتُمْ أَنْ تَنْظُرُوا إِلَى عَظَمَتِهِ فَانْظُرُوا إِلَى عَظِيمِ خَلْقِهِ‌

؛ از تفكر درباره ذات خداوند بپرهيزيد و اگر خواستيد به عظمت او نگاه كنيد به آفرينش عظيم او بنگريد». [٣]

حتى در موضوع يگانگى خداوند، در روايات و همچنين در كلمات بزرگان آمده است كه توحيد به معنى يگانگى او، به معنى توحيد عددى نيست كه بگوييم خداوند يكى است و دو تا نيست بلكه به اين معنى است كه هيچ‌چيز مثل او نمى‌باشد (ليس كمثله شى‌ء) و در سوره توحيد نيز مى‌خوانيم: «وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أَحَد».

ابن ابى الحديد در اين زمينه اشعار جالبى دارد مى‌گويد: