پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٣١ - شرح و تفسير دنيا وسيله است نه هدف

مى‌گويد:

«وَإذَا تَأَمَّلَ الْمُتَأَمِّلُ قَوْلَهُ عليه السلام: «وَمَنْ أَبْصَرَ بِهَا بَصَّرَتْهُ» وَجَدَ تَحْتَهُ مِنَ الْمَعْنَى الْعَجِيبِ وَالْغَرَضِ الْبَعِيدِ، مَا لا تُبْلَغُ غَايَتُهُ وَلايُدْرَكُ غَوْرُهُ، لا سِيَّمَا إِذَا قَرَنَ إِلَيْهِ قَوْلُهُ: «وَمَنْ أَبْصَرَ إِلَيْهَا أَعْمَتْهُ» فَإِنَّهُ يَجِدُ الْفَرْقَ بَيْنَ «أَبْصَرَ بِهَا» وَ «أَبْصَرَ إِلَيْهَا» وَاضِحاً نَيِّراً، وَ عَجِيباً بَاهِراً! صَلَوَاتُ اللَّهِ وَ سَلامُهُ عَلَيْهِ‌

؛ اگر به درستى انسان در اين سخن امام عليه السلام كه مى‌فرمايد: كسى كه با آن بنگرد بينايش مى‌كند، دقّت كند، در آن، معناى شگفت‌آور و مفهوم ژرفى خواهد يافت كه هرگز به عمق آن نتوان رسيد، به ويژه اگر جمله «مَنْ أَبْصَرَ إِلَيْهَا أَعْمَتْهُ» (كسى كه به دنيا بنگرد و منتهاى آرزويش را دنيا قرار دهد كورش خواهد كرد) در كنار جمله قبل گذاشته شود؛ در اين صورت فرق واضحى ميان آن دو خواهد يافت، فرقى روشن و شگفت‌انگيز و آشكار. درود و سلام خدا بر او باد».

به تعبير ديگر اگر به دنيا ازنظر جنبه‌هاى مادى آن نگاه شود مركز تزاحم و تعارض و انواع زشتى‌هاست و اگر به جنبه‌هاى معنوى كه به وسيله دنيا مى‌توان به آن‌ها دست يافت نگاه شود هيچ‌گونه تعارض و تزاحمى نيست و همه انسان‌ها با هم در مسير روشنى مى‌توانند به‌سوى زندگى جاويدان و پرافتخار سراى ديگر از آن كوچ كنند.

و در خطبه ٢٠٣ آمده است كه امام عليه السلام مى‌فرمايد:

«فَفِيهَا اخْتُبِرْتُمْ وَلِغَيْرِهَا خُلِقْتُم‌

؛ شما در دنيا آزمايش مى‌شويد و براى غير آن، آفريده شده‌ايد».

قرآن مجيد همين مطلب را با بيان شفاف ديگرى ذكر كرده است آن‌جا كه مى‌فرمايد: « «أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناكُمْ عَبَثاً وَ أَنَّكُمْ إِلَيْنا لا تُرْجَعُون»؛ آيا گمان كرديد كه شما را بيهوده آفريده‌ايم، و به‌سوى ما بازگشت نخواهيد كرد؟!». [١]

اشاره به اين‌كه اگر سراى آخرتى بعد از دنيا نبود اين زندگى عبث و بيهوده بود و همان‌گونه كه در تفسير نمونه در ذيل اين آيه آمده است اين جمله كوتاه‌

[١]. مؤمنون، آيه ١١٥.