پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥١٦ - شرح و تفسير مالك، بزرگمرد نستوه
«فِند» (بر وزن هند) همانگونه كه در تفسير مرحوم سيد رضى آمده بود به معناى كوه يكه و تنهاست و بهكار بردن اين تعبير درباره مالك اشتر به اين معناست كه او در ميان اصحاب و ياران بزرگ على عليه السلام ازنظر عظمت، يكتا و تنها بود.
«صَلد» (بر وزن فرد) به معناى سنگ صاف و محكم است و مُصَلّد به آنچه آب در آن نفوذ نكند و آن را متلاشى نسازد اطلاق شده است.
«حافر» در اصل به معناى سُم است و به حيواناتى كه تكسم هستند مانند اسب و قاطر، حافر نيز اطلاق مىشود. به اين مناسبت كه پاى آنها زمين را حفر مىكند و لذا اسم فاعل از ماده حفر بر آن اطلاق شده است و در عبارت حكيمانه امام عليه السلام به معناى مركب است به قرينه جمله «لا يرتقيه» و همچنين تقابل با طائر.
«يرتقيه» از ماده «رقى» (بر وزن نهى) به معناى بالا رفتن است.
«يوفِى» از ماده «وفا» گرفته شده و در اينجا به معناى بالا رفتن در حد اعلى است.
زندگى پرافتخار مالك اشتر نيز شاهد بر اين گفتار امام عليه السلام است. فكر او به اندازهاى بلند بود كه غير از امام و پيشواى خود و مصالح مسلمين كسى يا چيزى را به رسميت نمىشناخت و استقامت او در حدى بود كه در برابر هيچ دشمنى سر تسليم فرود نياورد و بهخصوص امتحان خود را در جنگ صفين پس داد كه اگر فتنهگران مانع نشده بودند كار لشكر شام و معاويه را يكسره كرده بود.
امام عليه السلام در موارد ديگرى از نهجالبلاغه ازجمله در نامه سيزدهم نيز به مدح و بيان منزلت او پرداخته به هنگامى كه به او مأموريتى در لشكر صفين مىدهد، درباره او مىگويد: او كسى است كه سستى در عزمش راه ندارد و بيم لغزش در او نمىرود. در جايى كه سرعت لازم است كندى نخواهد كرد و در آنجا كه ملايمت لازم است سرعت و شتاب به خرج نمىدهد؛
«فَإِنَّهُ مِمَّنْ لَايخَافُ وَهْنُهُ