پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩٨ - شرح و تفسير به وعدههاى اشخاص زياد خوشبين نباشيد
شرح و تفسير به وعدههاى اشخاص زياد خوشبين نباشيد
امام عليه السلام در اين جمله كوتاه و پرمعنا مىفرمايد: «چه شكننده است خواب براى تصميمهايى كه (انسان) در روز مىگيرد»؛
(مَا أَنْقَضَ النَّوْمَ لِعَزَائِمِ الْيَوْمِ)
. هدف امام عليه السلام از بيان اين سخن اين است كه نمىتوان به تصميمها و وعدههاى افراد زياد خوشبين بود زيرا بسيار مىشود كه تصميمهاى محكمى امروز مىگيرند ولى شب مىخوابند و صبح بيدار مىشوند و بهكلى آن را رها مىسازند گويى نه تصميمى گرفته بودند نه وعدهاى داده بودند.
اين سخن، هم مىتواند اشاره به اين باشد كه زياد نبايد به قول و قرارهاى افراد اعتماد كرد و روى آن برنامهريزى نمود و نتيجه آن را سريع الوصول پنداشت و هم اين كه اگر كسانى براثر عصبانيت يا عدم مطالعه كافى تصميم سوئى گرفتند نبايد زياد از آن وحشت كرد اى بسا خواب شبانه آن را برهم زند و فردا از آن خبرى نباشد.
جملهاى كه بعد از آن در خطبه ٢٤١ آمده معنى اول را تقويت مىكند زيرا مىفرمايد:
«وأمحى الظُّلَم بتَذاكيرِ الهِمَم
؛ چه بسيار تاريكىهاى شبانهاى كه ياد همتهاى بلند را از خاطرهها محو كرده است».
اين در واقع شبيه ضرب المثل معروفى است كه مىگويند:
«كلامُ اللّيلِ يَمحوه