پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٥ - شرح و تفسير كدام حق است و كدام خرافه؟

در سوره بقره در داستان دو فرشته‌اى كه به بابِل آمدند نيز اشاره به مسأله سحر و تأثير آن شده است.

نيز از آيات مختلف قرآن استفاده مى‌شود كه مسأله سحر، اجمالًا در ميان اقوام گذشته معروف بوده و لذا بسيارى از پيغمبران را متهم به سحر كردند:

«كَذَلِكَ مَا أَتَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنْ رَّسُولٍ إِلَّا قَالُوا سَاحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌ». [١]

سحر در اصل به معناى هر كارى است كه مأخذ آن پنهان باشد حتى در زبان روزمره گاه به كارهاى مهم، سحر اطلاق مى‌شود. ولى حقيقت سحر آن است كه چيزى به‌صورت خارق‌العاده انجام شود كه عوامل متعددى مى‌تواند داشته باشد.

گاه صرفاً جنبه چشم‌بندى و تردستى دارد، گاه از عوامل تلقينى ناشى مى‌شود و گاه از خواص ناشناخته فيزيكى و شيميايى بعضى از اجسام.

از قرآن استفاده مى‌شود كه سحر ساحران فرعونى مجموعه‌اى بود از اين امور، زيرا در يك‌جا مى‌فرمايد: « «سَحَرُوا أَعْيُنَ النَّاسِ وَاسْتَرْهَبُوهُمْ وَجَاءُو بِسِحْرٍ عَظِيمٍ»؛ مردم را چشم‌بندى كردند و ترساندند؛ و سحر عظيمى پديد آوردند». [٢] در جاى ديگر مى‌فرمايد: « «فَإِذَا حِبَالُهُمْ وَعِصِيُّهُمْ يُخَيَّلُ إِلَيْهِ مِنْ سِحْرِهِمْ أَنَّهَا تَسْعَى»؛ در اين هنگام طناب‌ها و عصاهاى آنان براثر سحرشان چنان به نظر مى‌رسيد كه حركت مى‌كنند!» [٣] ولى از داستان دو فرشته بابل استفاده مى‌شود كه ساحران واقعاً در مردم تغييراتى ايجاد مى‌كردند ازجمله زن و شوهر را چنان به هم بدبين مى‌ساختند كه كارشان منجر به طلاق مى‌شد. « «فَيَتَعَلَّمُونَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُونَ بِهِ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهِ»؛ ولى آن‌ها از آن دو فرشته، مطالبى را مى‌آموختند كه بتوانند به‌وسيله آن، ميان مرد و همسرش جدايى بيفكنند». [٤]

[١]. ذاريات، آيه ٥٢

[٢]. اعراف، آيه ١١٦

[٣]. طه، آيه ٦٦.

[٤]. بقره، آيه ١٠٢.