پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٤ - شرح و تفسير مرگ آرى ولى تن دادن به ذلّت هرگز!
نعمت است. واقعيت چنين است كه دنيا هميشه به كام انسان نيست همانگونه كه همواره به زيان او نمىباشد؛ مخلوطى است از شيرينىها و تلخىها، كاميابىها و ناكامىها و پيروزىها و شكستها كه بايد با هر يك از اين دو بخش برخورد مناسبى داشت.
آن روز كه دنيا به كام انسان است و شاهد پيروزى را در آغوش گرفته و شهد زندگى خوب و مرفه را چشيده بايد مراقب باشد كه اين پيروزى او را به غرور و مستى نكشاند بلكه شكرگزار بخشنده اين نعمتها باشد و حق آنها را ادا كند تا خدا نعمتش را بر او افزون سازد.
و آن روز كه دنيا چهره عبوس خود را نشان مىدهد و كام انسان را با حوادث ناگوار تلخ مىكند و مشكلات و مصائب يكى پس از ديگرى فرامىرسد در آن روز نبايد دست و پاى خود را گم كند و زبان به شكايت بگشايد و جزع و فزع نمايد بلكه بايد صبر پيشه كند تا از يكسو اجر صابران را داشته باشد «وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ» [١] و از سوى ديگر با صبر و شكيبايى مىتواند اعصابى آرام داشته باشد و براى برونرفت از مشكلات راه چارهاى بينديشد زيرا انسانى كه بههنگام بروز مشكلات بىتابى مىكند راه چاره را نيز گم خواهد كرد.
به علاوه بسيار مىشود كه كاميابى و ناكامى، هر دو براى آزمايش انسانهاست و اگر حق آنها را درست ادا نكند در آزمايش الهى مردود شده است و به همين دليل در روايت تحف العقول بعد از اين دو جمله آمده است:
«فَبكلَيَهْمِا سَتُخْتَبَر
؛ با هر دو به زودى آزمايش مىشوى». [٢]
امام عليه السلام در نامه ٧٢ همين دوگانگى حوادث روزگار را با تعبير حكيمانه ديگرى بيان فرموده است؛ خطاب به ابن عباس مىفرمايد:
«وَ اعْلَمْ بِأَنَّ الدَّهْرَ
[١]. بقره، آيه ١٥٥.
[٢]. تحف العقول، ص ٢٠٧.