و در تفسير قول خدا «بلكه پريان را مى‌پرستيدند» در «٨: ٣٩٥ مجمع» گفته: يعنى فرمان آنها را بردند كه دعوت به پرستش فرشته‌هاشان كردند، و گفتند مقصود از جن در اينجا ابليس و فرزندان و ياران او است «و بيشترشان بدانها گرويدند» و شياطين را باور داشتند و فرمانبردار شدند.

و در تفسير قول خدا «پس بر آنها بايست شد» در «٩: ٨٧ مجمع» گفته: يعنى عذاب بر آنها بايست شد بهمراه امتهاى جن و انس پيش از آنها كه همعقيده و همكار آنها بودند.

قتاده گويد: حسن گفت: پريان نميرند گفتم: اين آيه دلالت بر خلاف آن دارد.

«چون چند پرى را بتو روآور كرديم» رازى در (٢٨: ٣١- ٣٣) تفسير كبير گفته: در كيفيت اين واقعه دو قول است يك: سعيد بن جبير گفته: پريان گوش ميگرفتند از آسمان و چون با تير رانده شدند گفتند: اين پديده آسمانى در زمين ريشه دارد و رفتند دنبال فهميدن سبب آن.

و پيش آمد كه چون پيغمبر از پذيرفتن مردم مكه نوميد شد بطايف رفت تا آنها را باسلام بخواند و چون بمكه برميگشت ببطن نخله رسيد و اقامت گزيد و قرآن ميخواند و چند تن از اشراف پريان نصيبين كه فرستاده‌هاى ابليس بودند براى كشف سبب رجم استماع از آسمان بآن حضرت برخوردند، و قرآن را شنيدند و دانستند كه سبب آنست.

دوم: خدا رسولش را فرمود: پريان را بيم دهد و آنها را بخدا تعالى بخواند و قرآن بر آنها تلاوت كند و خدا چند تن پرى را بدو روآور كرد تا قرآن را بشنوند و قوم خود را آژير دهند و بر آنچه گفتيم فروعى برآيد.

١- قاضى در تفسير خود نقل كرده كه اين پريان يهودى بودند زيرا پريان هم چون آدميان كيشها دارند از يهود و ترسا و گبر و بت پرست، و محققين اتفاق دارند كه مكلفند، از ابن عباس پرسيدند جن هم ثواب برند؟ گفت: آرى،