آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٢٤ - نقل سخن دانشمندان و تحقيق در آن
نقل سخن دانشمندان و تحقيق در آن
بدان كه اصحاب ما و مخالفين در باره جادو اختلاف نظر دارند كه آيا واقعى است يا توهمى است، اينك برخى سخنان آنها، شيخ- قده- در خلاف گفته:
جادو واقعى است، و ميتواند ببندد و اثر كند و بكشد و بيمار كند و چلاق كند و ميان شوهر و زنش جدائى افكند، و بسا مردى در عراق با جادو كسى را در خراسان بكشد، اكثر دانشمندان و ابى حنيفه و يارانش و مالك و شافعى بدين عقيده دارند.
و ابو جعفر استرآبادى گفته: جادو واقعيت ندارد و صرف خيال و شعبده است و مغربى از اهل ظاهر هم موافق او است و منم آن را تقويت مينمايم، و دليلش قول خدا تعالى است «بناگاه ريسمانهاى آنان» تا آخر آيه ٨٦ سوره طه، چون جادوگران از ريسمانها مار ساختند و از جيوه انباشتند و وعدهگاه را آفتابى معين كردند تا جيوه بجنبش آيد، و بخيال موسى افتاد كه آنها مارانند و واقعيتى نداشتند و اين در گرماى سخت بود و موسى عصا افكند و جادوى آنها بيهوده شد و باو گرويدند.
و نيز كسى از ما نتواند بىپيوست در ديگرى اثر نهد و چگونه كسى از بغداد بكسى كه در حجاز يا دورتر است اثر كند و اين مخالف گفته خدا تعالى «ولى شياطين كافر شدند كه بمردم جادو آموختند ١٠٢- البقره» نيست چون، منكر آن نباشيم، و منكر اثر واقعى هستيم كه جادوگران دعوى كنند، و اما خيالسازى را منكر نيستيم، سپس روايت عايشه را در باره جادوگران پيغمبر ٦ آورده و گفته: اينها اخبار آحادند و بكار اين مسأله نميخورند با اينكه از عائشه روايت است كه رسول خدا ٦ را جادو كردند و در او اثر نكرد و با آن معارض است.
سپس- قده- گفته: چون اعتراف كند كه كسى را كشته با جادو عمدا قصاص ندارد و ابو حنيفه هم چنين گفته: و شافعى گفته: قصاص بر او بايد، دليل ما اصل برائت است، و قصاص در اينجا نياز بدليل خاصّ دارد.