١- خلافى ميان اماميه بلكه مسلمانان نيست در اينكه پرى و ديوها اجسامى لطيفند كه گاهى ديده شوند و تند جنبش و نيرومندند و در تن آدميزاده چون خون روانند و بسا خدا براى مصلحتى آنها را باشكال مختلف درآورد چنانچه سيد مرتضى- رضي الله عنه تعبير كرده يا خود توان آن دارند چنانچه از اخبار و آثار روشنتر برآيد.

صاحب مقاصد گفته: ظاهر كتاب و سنت موافق قول بيشتر امت است كه فرشته جسم لطيف نورانى توانا بهر شكل‌يابى است و در دانش و توانائى بكارهاى سخت كامل است و سخن را كشيده تا گفته جن جسمى است لطيف و هوائى كه بهر شكل درآيد و كارهاى عجيب كند، مؤمن دارد و كافر، و فرمانبر و نافرمانبر، و شياطين جسمى آتشينند كه كارشان بفساد كشيدن و گمراه كردن مردم است بياد آورى وسائل گناه و لذت و فراموش ساختن منافع طاعت و آنچه بدان ماند كه خدا از شيطان حكايت كرده‌ «وَ ما كانَ لِي عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطانٍ إِلَّا أَنْ دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِي‌ الآية ٢٢- ابراهيم» گفته‌اند هر سه نوع از چهار عنصر تركيب شدند جز اينكه در شيطان عنصر آتش غلبه دارد و در ديگران عنصر هوا زيرا تركيب عناصر بسا بميزان برابر نباشد بلكه باندازه صلاحيت غلبه يكى از آنها باشد و اگر غلبه با خاك باشد بخاك مائل شود و اگر با آب بآب و اگر با هوا بهوا و اگر با آتش بآتش كه از وضع خود جدا نشود بزور مگر آنكه موجود ساخته جاندار باشد كه باختيار تواند جدا شد، و اين غلبه عنصرى اندازه مشخصى ندارد بلكه باندازه‌اى كه در هر نوعى عنصرى آرام گيرد و تمكن يابد كافى است.

و چون هواء و آتش در نهايت لطيف و زلالند، فرشته و پرى و ديو چنانند كه در هر سوراخى روانند تا بدرون انسان و بچشم نيايند جز اينكه از تركيب خاكى و آبى بر خود پرده و روكش گيرند و در كالبدى چون آدمى و جز او از جانداران خود