و در ضمن گفته فرشته‌ها شيطان را از خود ميدانستند و مصنف در بيان اين جمله گفته است) يعنى او را در فرمانبرى و بيگناهى از خود ميدانستند چون روزگار درازى مواظب عبادت خدا بود چون بعيد است كه ملائكه ندانند او فرشته نيست با اينكه از ميان پريان اسيرش كردند و بآسمانش برآوردند و اين تعبير از قبيل (سلمان منا اهل البيت) است.

يا چون ديدند اخلاقش جدا از پريانست و خدا تعالى پر او را ارجمند داشت ميان آنها و رئيس برخى از آنها نمود پنداشتند كه از آنها بوده و ميان پريان گرفتار بوده، يا اين گمان از برخى فرشته‌ها بوده كه سابقه او را نميدانستند.

٥٦- عياشى: ١: ٢٨٦- بسندى از امام ششم ٧ در تفسير قول خدا «وَ لَآمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللَّهِ‌» فرمود: مقصود از خلق اللَّه فرمان خداست.

٥٧- و هم عياشى از امام پنجم روايت كرده كه خلق اللَّه، دين خداست.

بيان: در خبر نخست خلق اللَّه را بفرمان خدا تفسير كرده و در دوم بدين خدا، طبرسى در (٢: ١١٣) مجمع گفته از ابن عباس و ابراهيم و مجاهد و حسن و قتاده خلق اللَّه بفرمان و دين خدا تفسير شده و از امام ششم ٧ هم روايت شده و آيه‌ «فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ‌» مؤيد آنست، و مقصود حلال شمردن حرام است و بر عكس و گفتند مقصود خايه كشى است، گفتند:

خالكوبيست، گفتند: مقصود دگرگون كردن خورشيد و ماه و سنگ است از بهره بردن در زندگى بپرستش آنها بخدائى.

٥٨- عياشى- ١- ٢٧٦- از جابر كه پيغمبر ٦ فرمود: ابليس نخست نوحه‌گر نخست سرود خوان نخست حدي‌خوانست، فرمود: چون آدم از درخت خورد او سرود خواند، چون آدم را بزمين فرود كردند برايش حدى خواند، چون در زمين پايدار شد نوحه‌گرى كرد تا او را بياد نعمت بهشت اندازد، آدم گفت پروردگارا اين دشمنى كه بمن دادى در بهشت از عهده او برنيامدم و اگر تو مرا