درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٥٤ - پرتوى از عالم مثال
او است تغيير بدهد بالاخره نيروى خيالى اهل ايمان مثلا لازم وجودى آنها است و باختيار اهل ايمان نخواهد بود كه صحنه مثالى نعمتها را چنانچه بخواهند تغيير بدهند و يا زايل نمايند و بديهى است صحنه مثالى بر اساس نيروى خيال است كه از شئون روح و فعليت آن ميباشد كه گفته شده بمنزله صورت عقايد و ملكات و اخلاق انسانى هنگام مرگ است ولى نسبت بعوالم برزخ و قيامت ماده قابل خواهد بود براى صورتهاى زياده بر تصور كه بر او عارض خواهد شد و همه نعمتهاى عالم برزخ بطور مثال از منشئات روح است يعنى نعمتهاى مثالى عبارت از موجودات عالم روح و خيال است كه ذات و ذاتى روح و كمال انسانى است.
همچنان كه از نظر كمال روح قدسى مريم صديقه عليها السّلام جبرئيل امين عليه السلام بر قلب صديقه مريم افاضه نموده و بطور تمثل خود را باو و آغاز بقلب نورانى مريم ارائه داده بطورى كه بر قلب و نيروى شنوائى و بينائى او نيز احاطه نموده و صحنه مثالى را جبرئيل امين ايجاد نمود بدون اينكه از مقام تجرّد حقيقى خود تنزل نمايد و تجسّم بيابد كه محال است بلكه مجرّد تمثل بوده كه بر قلب مريم صديقه احاطه و افاضه نموده و خود را به قلب او و سپس بر نيروى تصور و تصديق و بينائى و شنوائى و خيالى او ارائه داده و مژده ساحت كبريائى را بوى اعلام نمود مبنى بر اينكه فرزند پسرى هم چه مسيح عيسى عليه السلام باو موهبت خواهد فرمود.
بهمين قياس اهل ايمان بطور مثال در عالم برزخ بر حسب نظام عالم برزخى محكوم خواهند بود باينكه بر حسب مقام قدس روحى اهل ايمان صحنه مثالى را روح آنان پديد آورد باذن ساحت كبريائى و بطور دائم محكوم بنظام مثالى ذات و ذاتيان و لوازم روحى خود شوند و در اجراى صحنه مثالى هيچ يك از اهل ايمان كامل اختيار ندارند كه صحنه مثالى نعمتها را از خود سلب نمايند زيرا لازم اتصاف اهل ايمان باصول توحيد و فضايل خلقى كه غير قابل تحول و تبدل