درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٧٣ - پرتوى از عالم مثال
ولى در اثر سير و تكامل سلب صلاحيت از آنان شده و در نشئات برزخ و قيامت شر محض خواهند بود.
خلاصه اهل ايمان و تقوى در اثر شهود و عقيده و ذات و ذاتيات و ملكات فاضله خود همواره مسرور خواهد بود از نظر تحكيم رابطه با مقام كبريائى و مشمول رحمت و فضل خواهد بود نتيجه آنست كه سعادت اهل ايمان در عالم برزخ از ظهور كمالات و قدرت روح سرچشمه ميگيرد و از درون اهل ايمان بظهور ميرسد و از نظر قدرت روح خاطرات او متمثل مىشود بطورى كه وجود مثالى آن را در خارج از روح خود مشاهده مىنمايد مثلا سيرت نيكوى اعمال صالحه خود را زياده بر حضور روانى در خارج پس بطور تمثل مشاهده خواهد نمود اين از نظر قدرت روح است كه از شهود روانى بخارج نيز سرايت مىنمايد باينكه نيروهاى باطنى و معنوى روح وجود مثالى را با ديدگان برأى العين قلبى خود مىبيند و نعمتهاى مثالى را در خارج از درون روح مشاهده مىنمايد.
هم چنان كه ابراهيم خليل عليه السلام فرشتگان را بطور تمثل مشاهده نمود و آنان را بشر پنداشت و غذا و گوشت بريان شده براى آنان حاضر نمود اين شهود خارجى و رأى العين در اثر قدرت روح قدس است كه شهود روح فرشتگان را از درون سرايت نموده در خارج نيز وجود مثالى را برأى العين ديده است و اهل ايمان در عالم برزخ نيز بهمين منوال خاطرات روحى و خيالى آنان بطورى قوى است كه سرايت بخارج نيز مىنمايد و برأى العين با نيروى بصيرت روحى و قلبى در خارج آنچه وجود مثالى در وجود خيالى خود دارد مشاهده مىنمايد و بالاخره محيط قبر كه محدود است در اثر ظهور خاطرات و وجود مثالى بصورت نعمتها ظهور مىنمايد سبب سرور و التذاذ از اهل ايمان خواهد بود.
پس عالم برزخ بر اساس شهود سرائرى روحى و روانى و ملكات فاضله است