درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٣٤٨ - (شرح)

ايجادى است و حق تعالى روح جديد بر رسول افاضه ميفرمايد و قابل زوال و نسيان نخواهد بود.

و اما از نظر كمال روح رسول صادع صلى اللَّه عليه و آله در باره قوه عملى و توجه بجامعه بشرى و از نظر تعليم و تربيت و دعوت آنان بمكتب قرآن از نظر اينكه اكثر مردم بر حسب طبع دانى و پست آنان تمايل و توجه بحقايق ندارد و براى كسب فضيلت و كمال، علاقه ندارد بلكه از نظر اينكه مخالف با هوى و خواسته‌هاى آنان است بيشتر تمايل بر ذائل و فجور و فسوق و كارهاى بيهوده اظهار علاقه مينمايد.

در صورتى كه طبع بشرى در اصل قدرت بر كارهاى نيك و افعال نكوهيده و يا عفت و فجور و فسوق يكسان است ولى افرادى كه فوق و زياده بر طبع بشرى و سعادت زياده بر تصور حق تعالى بآنها افاضه فرموده كه نهايت تمايل را به كسب فضايل و ملكات نيك دارند اين افراد بسيار كم و معدود و به بعضى خلق نيك و سعادت ذاتى و دائمى موهبت شده است هم چنان كه به عيسى مسيح عليه السّلام هنگام ولادت از نظر كمال روح قدس رسالت خود را اعلام نموده و اينكه از جانب حق تعالى كتاب آسمانى بر او نازل شده است و در مقام انقياد و اداء وظايف خواهد بر آمد.

بهمين منوال در باره رسول صادع صلى اللَّه عليه و آله كه آيه كريمه او را معرفى فرمود كه‌ إِنَّكَ لَعَلى‌ خُلُقٍ عَظِيمٍ‌ كه خلق و سعادت ذاتى و نفس شريف و طاهر برسول موهبت فرمود كه با نهايت سهولت در مقام قبول سعادات و فضايل خلقى باقصى مرتبه برآمده است و روح قدس رسول صادع از هر گونه نواقص خلقى منزه خواهد بود و روح قدس او در اثر اتصال بواهب تعالى و بفياض على الاطلاق چه از نظر كمال و روح و قدس او و قوه نظرى او و چه از لحاظ قوه عملى باقصى درجه كمال نايل آمده است و از نظر استفاده از تعليمات غيبى شايسته است كه بسمت تعليم و تربيت و ارشاد عموم مردم مبعوث و اعزام گردد و مفاد وَ إِنَّكَ لَعَلى‌ خُلُقٍ عَظِيمٍ‌ مبنى بر استحقاق و صفاء فطرت و نور عقلى رسول صادع است كه شايسته‌